ThaiNGO

พีมูฟเรียกร้องนายกฯ รับผิดชอบ เปิดเจรจาโดยตรง ยืนยันอนาคตโฉนดชุมชน–ธนาคารที่ดิน

ขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (พีมูฟ) ออกแถลงการณ์ฉบับที่ 7 เรียกร้องนายกรัฐมนตรี “อนุทิน ชาญวีรกูล” เข้ามารับผิดชอบโดยตรง เปิดการเจรจากับผู้แทนประชาชน และสร้างความชัดเจนต่ออนาคตโฉนดชุมชนและสถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน (องค์การมหาชน) หรือ บจธ. หลังพบความเห็นที่แตกต่างกันภายในรัฐบาล ขณะที่พีมูฟย้ำ การเคลื่อนไหวไม่ได้มุ่งปกป้องหน่วยงาน แต่ต้องการรักษาความต่อเนื่องในการแก้ไขปัญหาที่ดินและสิทธิของประชาชน

เมื่อวันที่ 10 สิงหาคม 2569 ขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (ขปส.) หรือ พีมูฟ ออกแถลงการณ์ฉบับที่ 7 เรื่อง “ถึงเวลานายกรัฐมนตรีต้องรับผิดชอบ เปิดเจรจากับประชาชน หยุดความขัดแย้งภายในรัฐบาล เดินหน้าโฉนดชุมชนและธนาคารที่ดิน” โดยระบุว่า การเคลื่อนไหวของพีมูฟตั้งแต่วันที่ 3 สิงหาคมที่ผ่านมา ไม่ได้มีเป้าหมายเพียงการคัดค้านการปรับโครงสร้างหรือการยุบหน่วยงานของรัฐ แต่เป็นการเรียกร้องให้รัฐบาลรับผิดชอบต่ออนาคตของสิทธิชุมชน รวมถึงหลักประกันในการเข้าถึงและจัดการที่ดินของประชาชน

พีมูฟระบุว่า การยกเลิกระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการจัดให้มีโฉนดชุมชน พ.ศ. 2553 และแนวทางการยุบเลิก บจธ. โดยที่ยังไม่มีหลักประกันชัดเจนว่าภารกิจและสิทธิของประชาชนจะได้รับการสานต่อ อาจส่งผลต่อความต่อเนื่องของกระบวนการแก้ไขปัญหาที่ดินและที่อยู่อาศัยของประชาชนจำนวนมาก

ผลการหารือ 4 สิงหาคมยังไม่มีความชัดเจน

พีมูฟกล่าวถึงการประชุมคณะกรรมการแก้ไขปัญหาของขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2569 ซึ่งนายกรัฐมนตรีมอบหมายให้นาย ทรงศักดิ์ ทองศรี รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธานการประชุมร่วมกับผู้แทนประชาชน

จากการหารือดังกล่าว ทั้งสองฝ่ายมีจุดร่วมสำคัญว่า การแก้ไขปัญหาที่ดินไม่ควรเกิดสุญญากาศ และภารกิจของ บจธ. ควรดำเนินต่อไปในช่วงเปลี่ยนผ่าน พร้อมเร่งจัดทำแนวทางรองรับการจัดตั้งธนาคารที่ดินหรือองค์กรของรัฐที่มีภารกิจในลักษณะเดียวกัน

พีมูฟระบุว่า นายทรงศักดิ์ได้รับว่าจะนำผลการหารือเข้าสู่การประชุมคณะรัฐมนตรีเพื่อรับทราบและดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้อง อย่างไรก็ตาม ภายหลังกลับมีท่าทีจาก นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี ซึ่งเป็นรองประธานคณะกรรมการแก้ไขปัญหาฯ ว่า การยุบ บจธ. และมาตรการโฉนดชุมชนเป็นคนละเรื่องกัน และไม่มีนโยบายขยายระยะเวลาการดำเนินงานของ บจธ. พร้อมยืนยันว่ารัฐบาลจะเดินหน้าลดความซ้ำซ้อนของหน่วยงานต่อไป

พีมูฟจึงตั้งคำถามว่า ข้อสรุปจากการเจรจาระหว่างรัฐบาลกับประชาชนเมื่อวันที่ 4 สิงหาคมมีสถานะและความหมายอย่างไร หากตัวแทนรัฐบาลมีท่าทีหนึ่ง ขณะที่ฝ่ายบริหารอีกส่วนหนึ่งมีท่าทีแตกต่างกัน

กลุ่มประชาชนเห็นว่า รัฐบาลไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับข้อเสนอของประชาชนทุกประเด็น แต่เมื่อรัฐบาลเปิดกระบวนการเจรจาแล้ว ควรเคารพกระบวนการดังกล่าวและรับผิดชอบต่อข้อสรุปที่เกิดขึ้น เพื่อสร้างความเชื่อมั่นว่าการเจรจาจะนำไปสู่การแก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม

จับตาบทบาทผู้กำกับดูแล บจธ.

แถลงการณ์ยังกล่าวถึงการมอบหมายให้นาง สุขสมรวย วันทนียกุล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กำกับดูแล บจธ. ในช่วงที่อนาคตของหน่วยงานกำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน

พีมูฟตั้งข้อสังเกตว่า ในช่วงเวลาดังกล่าวยังไม่ปรากฏบทบาทของผู้กำกับดูแล บจธ. ในกระบวนการหารือกับผู้แทนประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อกำหนดแนวทางต่ออนาคตของหน่วยงานและการสานต่อภารกิจด้านธนาคารที่ดิน

พีมูฟมองว่า หากกลไกหนึ่งกำลังพิจารณาอนาคตของ บจธ. ขณะที่อีกกลไกหนึ่งกำลังเจรจากับประชาชนในประเด็นเดียวกัน แต่ไม่มีการประสานให้เกิดทิศทางเดียวกัน ย่อมส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนต่อกระบวนการแก้ไขปัญหา

4 ข้อเรียกร้องถึงนายกรัฐมนตรี

พีมูฟจึงเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูล เข้ามารับผิดชอบและเปิดการเจรจากับผู้แทนประชาชนโดยตรง พร้อมเสนอข้อเรียกร้อง 4 ประการ ได้แก่

1. นำข้อสรุปจากการประชุมวันที่ 4 สิงหาคม 2569 เข้าสู่การประชุมคณะรัฐมนตรีในวันที่ 11 สิงหาคม 2569 เพื่อให้รัฐบาลทั้งคณะรับทราบ และกำหนดมติหรือแนวทางที่ชัดเจนในการดำเนินการตามข้อสรุปจากการเจรจา
2. กำกับและทบทวนบทบาทของนายปกรณ์ นิลประพันธ์ ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการยุบเลิกและการดำเนินงานของ บจธ. รวมถึงท่าทีที่อาจส่งผลกระทบต่อข้อสรุปจากการเจรจากับประชาชน เพื่อให้การดำเนินงานของฝ่ายบริหารเป็นไปในทิศทางเดียวกัน
3. ทบทวนการมอบหมายผู้กำกับดูแล บจธ. โดยเสนอให้เปลี่ยนจากรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี นางสุขสมรวย วันทนียกุล เป็นรองนายกรัฐมนตรี นายทรงศักดิ์ ทองศรี เพื่อให้การกำกับดูแลในช่วงเปลี่ยนผ่านมีความเป็นเอกภาพและสามารถเชื่อมโยงกับกระบวนการเจรจากับประชาชน
4. เปิดการเจรจากับผู้แทนพีมูฟโดยตรง เพื่อสร้างความชัดเจนร่วมกันเกี่ยวกับทิศทางของรัฐบาลต่อโฉนดชุมชน อนาคตของ บจธ. และแนวทางการจัดตั้งธนาคารที่ดินหรือกลไกของรัฐที่สามารถดำเนินภารกิจด้านการแก้ไขปัญหาการกระจายการถือครองที่ดินอย่างต่อเนื่อง

ย้ำไม่ได้ต่อสู้เพื่อรักษาหน่วยงาน

พีมูฟย้ำว่า การเคลื่อนไหวที่ทำเนียบรัฐบาลไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อปกป้องสถานะของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่เป็นการเรียกร้องสิทธิของประชาชนในการมีที่ดินทำกิน มีที่อยู่อาศัย และมีส่วนร่วมในการจัดการที่ดินและทรัพยากรของชุมชน

พีมูฟระบุว่า รัฐบาลสามารถปรับเปลี่ยนโครงสร้างราชการและทบทวนนโยบายได้ แต่ควรมีคำตอบที่ชัดเจนว่าประชาชนที่อยู่ในกระบวนการแก้ไขปัญหาจะได้รับการดูแลและสามารถเดินหน้าต่ออย่างไร โดยเฉพาะเมื่อรัฐบาลได้เลือกเปิดโต๊ะเจรจากับประชาชนแล้ว

แถลงการณ์ฉบับดังกล่าวจึงเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีเข้ามารับผิดชอบโดยตรง เปิดโต๊ะเจรจากับประชาชน และทำให้รัฐบาลมีแนวทางเดียวกันต่อประเด็น โฉนดชุมชนและธนาคารที่ดิน โดยพีมูฟย้ำว่า ประเด็นดังกล่าวไม่ใช่เพียงเรื่องของการคงอยู่หรือยุบเลิกหน่วยงาน แต่เกี่ยวข้องกับสิทธิและอนาคตของประชาชนจำนวนมาก

ภาพประกอบจาก

ขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม P-move