ไฟแมงดา

…..
โน้นระยิบริบไรไฟแมงดา
สิ.ระยิบพริบตาไฟถนน
นี่ระยับวับวามไฟกามกล
สิ,ระยับนับจนไฟกลกาม
…
ดึกนี้กระท่อมทับเงาสลัว
ไหวไหวด้วยลมตัวเกินทั่วถาม
ณ ภายในอึกทึกเสียงตึกราม
เหนือนิยามจารีตสัตว์กรีดร้อง
…
หลากเนื้อหาคอกขังเพลงชีวิต
วงจรสวิตซ์ไฟใคร่สนอง
ระบายเงาระบัดเพียงลัดมอง
ก็รู้ว่าในทำนองมีวิญญาณ
…
หากหญิงสาวอ่อนไหวดุจใบเบี้ย
ความปลิวว่อนอ่อนเพลียกับเสียงขาน
คาราโอเกะค่ำนี้มีตำนาน
กับวับแวมวูบผ่านเงารานร้าว
….
ค่าชีวิตของตัวคือหัวใจ
ใต้แสงไฟแมงดาลมร้อนผ่าว
เข้าเผาไหม้อารมณ์อาลัยดาว
ภาวนาแข็งกร้าวอย่างอ่อนแอ
…
หากชายหนุ่มกลุ่มกลัดสะบัดปีก
คะนองคึกดึกฉีกลมกรีดแผล
เพลงดีกรีรดน้ำตามายาแปร
เป็นรอยยิ้มอิ่มแปร้เมื่อแทะโลม
…
ปลายวิกาลริบหรีไฟแมงดา
ค่อยค่อยดับหลับตา เหล้าแสงโสม
คาราโอเกะไก่โห่ ฟ้าเสื่อมโทรม
ลมหายใจจู่โจมคิดถึงบ้าน
…
สิงหา สัตยนนท์
๒๑ กรกฎาคม ๕๕

วิริยะ สว่างโชติ

(1)

วันที่ยี่สิบพฤษภาคมนี้ที่จริงน่าจะเป็นวันแห่งการเฉลิมฉลองครบรอบสามสิบห้าปีของการที่พรรคคอมมิวนิสต์อินเดีย( มาร์กซิสต์) หรือ Communist Party of  India( Marxist): CPI(M)[1]เป็นรัฐบาลปกครองรัฐเวสต์ เบงกอลของอินเดีย  หากเป็นเช่นนั้นจริงๆผู้เขียนคงจะหาอะไรๆอันเป็น “สัญลักษณ์”ของ “ค้อนกับเคียว”เป็นของฝากให้กับเพื่อนๆที่เมืองไทยได้ไม่ยาก  แต่กาลกลับไม่ได้เป็นเช่นนั้น  เพราะวันนี้กลายเป็นการฉลองครอบรอบหนึ่งปีที่พรรคการเมืองแนวเสรี-นิยมอย่างพรรคตรีนามูล คองเกรส( Trinamool Congress)ฉลองครบรอบการเป็นรัฐบาลในรัฐเวสต์เบงกอลไปเสียแล้ว  ….ค้อนกับเคียวไม่ได้หายไปไหนหากแต่(เริ่ม)กลายเป็น “ของต้องห้าม”ในรัฐเวสต์ เบงกอล

(2)

ที่จริงมีสัญญาณที่เริ่มส่อให้ว่าพรรคคอมมิวนิสต์อินเดีย(มาร์กซิสต์) กำลังจะหมดความนิยมในเวสต์เบงกอล  เริ่มเมื่อ 6 ปีก่อนเมื่อพรรคฯมาสะดุดขาตนเองจากการปรับเปลี่ยนนโยบายที่ประสบความสำเร็จอย่างนโยบาย“ปฏิวัติเขียว”และหันไปส่งเสริมอุตสาหกรรม โดยการจัดตั้งเขตอุตสาหกรรมในตอนนั้นที่สำคัญก็คือคือโรงงานรถยนต์อีโค-คาร์ “ ตาต้า นาโน” ( Tata Nano)  ในตอนนั้นโดยรัฐบาลเวสต์ เบงกอลจะทำการเวนคืนที่ดินของชาวนามาเป็นพื้นที่นิคมอุตสาหกรรม โดยเฉพาะในเขตนานดิกราม  ซิงกรู ปลายปี ค.ศ. 2006 จนถึงต้นปี ค.ศ.2007 รัฐบาลเวสต์ เบงกอลได้ใช้ความรุนแรงในการขับไล่ชาวนาออกจากพื้นที่นาที่จะปฏิรูปเป็นเขตอุสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง  ตอนนั้นทั้งปัญญาชน นักเขียน นักการเมืองและนักศึกษาออกมาเดินเรียกร้องให้รัฐบาลยุติการกระทำดังกล่าว

ผลกระทบต่อเนื่องจากกรณีของนานดิกรามและซิงกรูที่ดูเป็นอะไรที่เป็นออกจะเป็นทางการ  ก็คือการพ่ายแพ้การเลือกตั้งใหญ่สองครั้ง คือการเลือกตั้งโลกสภา(the Lok Sabha)ในปี ค.ศ. 2010 และการเลือกตั้งสภารัฐเวสต์เบงกอลในปี ค.ศ. 2011 ที่ทำให้พรรคคอมมิวนิสต์อินเดีย(มาร์กซิตส์)แทบไม่เหลือที่นั่งทั้งในโลกสภาของรัฐบาลกลางที่กรุงนิว เดลลีและสภาของรัฐเวสต์เบงกอลเองอีกเลย[2]  พร้อมๆกันนั้นทำให้พรรคตรีนามูลคองเกรสซึ่งเป็นพรรคการเมืองระดับท้องถิ่นที่มีผู้นำหญิงอย่างมามาตา บานาจี ( Mamata Bannerjee)เป็นหัวหน้าพรรค ชนะการเลือกตั้งอย่างถล่มทะลาย และกลายเป็นพรรคการเมืองที่มีระดับความสำคัญระดับชาติไปในทันที  เพราะหลังจากนำพรรคตรีนามูลชนะการเลือกตั้งโลกสภาในปี 2010 นั้นเธอ็ได้รับตำแหน่งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการรถไฟของอินเดีย 

แต่นั้นยังไม่ใช่เป้าหมายของเธอเมื่อเธอประกาศว่าชัยชนะที่เธอต้องการคือ “การถอนรากถอนโคนพรรคคอมมิวนิสต์อินเดีย(มาร์กซิสต์)ออกจากเวสต์เบงกอลให้ได้”  เพื่อนๆชาวเบงกาลีเคยบอกกับผู้เขียนว่าสโลแกน “Anti-Communism” ของมามาตามีคนจำได้มากกว่าสโลแกนของพรรคตีนามูลที่ว่า “Ma, Mati, Manush” ( Mother, Mati, People)เสียอีก   ในอดีตมามาตาเคยเป็นนักเมืองของพรรคคองเกรส เคยลงสมัครเลือกตั้งในสภาของรัฐเบงกอลต่อสู่กับคู่แข่งจากพรรคคอมมิวนิสต์ฯมาตลอด และที่สำคัญเลยมามาตาเคยถูกทำร้ายกลุ่มผู้สนับสนุนพรรคคอมมิวนิสต์ฯในขณะกำลังปราศัยหาเสียงเลือกตั้งปี ค.ศ.1990  แม้เธอจะชนะการเลือกตงในครั้งนั้น  แต่พรรคคอมมิวนิสต์ฯก็ได้เป็นรัฐบาลยี่สิปปีให้หลังเธอกกลับมาทวงแค้นคืนได้สำเร็จในปี ค.ศ.2011 แม้ในขณะนั้นมามาตาเป็นรัฐมนตรีกระทรวงรถไฟของอินเดียและเป็นสมาชิกของโลกสภา  แต่เธอประกาศไม่ลงสมัครเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภารัฐเวสต์ เบงกอล ขอช่วยหาเสียงให้ผู้ลงเลือกตั้งคนอื่นๆในพรรคจนพรรคเธอชนะท่วมท้น   หลังจากนั้นเธอจึงลาออกจากการเป็นสมาชิกโลกสภาและรัฐมนตรีกระทรวงรถไฟารับตำแหน่งผู้ว่าการรัฐเวสต์ เบงกอล  สิ่งที่เธอทำไม่น่าจะมีคำอธิบายเป็นอื่นนอกจากว่ามันเป็นเรื่อง “ยุทธศาสตร์ทางการเมือง”ของการล้มคอมมิวนิสต์ฯ  สิ่งหนึ่งนี้ยืนยันได้ ก็คือ การที่รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐอเมริการฮิลลารี คลินตันประสงค์จะเยือนรัฐเวสต์เบงกอลในเดือนพฤษภาคมปีก่อนหลังพรรคตรีนามูลชนะการเลือกตั้ง  แต่ถูกยับยั้งจากที่ปรึกษาของเธอว่า “จะเป็นการแทรกแทรงการเมืองภายในของอินเดีย” หากจะกล่าวแบบวาทการกรรมของโลกที่ “อุดมการณ์ทางการเมืองยังไม่ได้สูญสิ้น”การเยือนของเธอดูจะเป็นการออกหน้าออกตาเฉลิมฉลองชัยไปกับการชนะของโลกเสรีนิยมที่มีต่อโลกสังคมนิยมอะไรปานนั้น  แต่โทษที!! เวสต์เบงกอล  ไม่ใช่เวสต์เบอร์ลินเมื่อ ปี ค.ศ.1989  ทีนี้!! ปัญญาชน มาร์กซิสต์เสรีนิยมสนับสนุนขบวนการเหมาอิสต์  ในขณะที่รัฐบาลคอมมิวนิสต์(มาร์กซิสต์)ไล่ล่าพวกเหมาอิสต์ …ที่นี้(เคย) “แดง”ทั้งรัฐ  

(3)  

แต่ในท้ายสุด หนึ่งปีให้หลังนางฮิลลารีก็ได้มาชื่นชมบรรยากาศการเมืองแบบเสรีนิยมในเวสต์ เบงกอลสมความตั้งใจ  หลังจากพบกับนายกรัฐมนตรีบังคลาเทศที่กรุงดาร์กาเธอก็มุ่งตรงสู่โกลกาตาเพื่อใช้เวลาในวันที่ 6 และ 7 พฤษภาคมพบกับผู้ว่าการรัฐเวสต์ เบงกอล  กลุ่มเอ็นจีโอหญิง  และเยาวชนสตรี  หนังสือพิมพ์ประโคมข่าวว่าการมาของเธอนับเป็นครั้งแรกที่นักการเมืองระดับสูงของรัฐบาลสหรัฐอเมริกาเคยมาเยือนรัฐเวสต์เบงกอล  แม้ไม่มีการรายงานถึงวัตถุประสงค์ที่ชัดเจนของการมาเยือน  เพียงแต่แจ้งว่า “แวะพัก”ก่อนไปที่นิว เดลลี  แต่หนังสือพิมพ์ยักษ์ใหญ่ในเวสต์รายการว่าหมายกำหนดการถูกเซทขึ้นเพียงหนึ่งสัปดาห์ก่อนการมาเยือนของเธอ   แล้วยังย้ำว่าหากพรรคคอมมิวนิสต์อินเดีย(มาร์กซิสต์)ยังคงครองอำนาจอยู่  “วันเช่นนี้คงไม่อาจเกิดขึ้นได้”  ที่จริงฮิลลารีเคยมาโกลกาตาครั้งหนึ่งในปี ค.ศ.1997 ตอนมาเธองานศพแม่ชีเทราซากับประธนานาธิบดีคลินตัน  ผมไม่แน่ใจว่าตอนนั้นเธอสะดุดตากับธงแดง  สัญลักษณ์ค้อนเคียวบนผนังอาคาร  อนุเสาวรีย์เลนิน หรือถนนโฮจิมินต์ บ้างหรือเปล่า??

อย่างไรก็ดี  ดูข่างต่างๆในหนังสือพิมพ์จะยกให้กับบรรยากาศหลังพรรคคอมมิวนิสต์ล้มสลายที่ทำให้บรรายากาศของการลงทุน (จากนักลงทุนทั้งอินเดียและต่างชาติ)กำลังจะเข้ามามีความสำคัญมากขึ้นในเวสต์ เบงกอล  สำหรับการมาเยือนของฮิลลารีแม้จะมีการต้อนรับอย่างเป็นทางการโดยผู้ว่าการรัฐมามาตาที่อาคาร Write Building อันเป็นเหมือนที่ทำการของรัฐบาลเวสต์ เบงกอล  แต่ก็ว่ากันว่าจะไม่มีการพูดถึงเรื่อง “ธุระทางการ”ระหว่างมามาตากับฮิลลารี  หลังจากนั้นสองวันข่าวก็รายงานว่าในเวบไซต์ของสำนักกงศุลอเมริกันในอินเดียก็ปรากฏรายงานว่าคณะของฮิลลารีและบุคคลในรัฐบาลของเวต์เบงกอล ได้มีพูดคุยถึงการลงทุนของนักลงทุนอเมริกัน โดยเฉพาะเรื่องการลงทุนในอุตสาหกรรมไอทีและการค้าปลีกในรัฐเวสต์ เบงกอล   ซึ่งต่อมารายการดังกล่าวได้ถูกรัฐบาลเวสต์ เบงกอลขอให้ทางกงศุลอเมริกันลบออกจากเวบไซต์    การเชือเชิญนักลงทุนเข้ามาในเวสต์เบงกอลน่าจะเป็นเรื่อง “ละเอียดอ่อน”ที่สำคัญของรัฐบาลของมามาตา เมื่อรัฐเวสต์เบงกอลโดยเฉพาะกัลกัตตาตลอดช่วงที่ผ่านมาถูกมองว่าเป็นเมืองแห่งการสไตรค์  มีสหภาพแรงงานและองค์กรแรงงานย่อยๆที่เข้มแข็ง ขบวนการฝ่ายซ้ายต่อต้านทุนจักวรรดิ์นิยม  ดังนั้น  ที่ผ่านมาหากเทียบกับรัฐอื่นๆที่ผ่านมาเวสต์เบงกอลจึงดูไม่ค่อยมีบรรยากาศของการส่งเสริมการลงทุนมากนัก  สิ่งสำคัญ “ที่ดิน”อันเป็นปัจจัยสำคัญของการลงทุนเป็นเรื่องละเอียดอ่อนที่รัฐบาลของมามาตายังไม่อยากแตะในตอนนี้

  (4 )

โดยสรุปการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในเวสต์เบงกอลหลังยุคคอมมิวนิสต์นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในด้านโครงสร้างเศรษฐกิจการเมืองเวสต์ เบงกอลอย่างแน่นอน  และผลต่อโครงสร้างอำนาจทางการเมืองของสหพันธรัฐอินเดียไม่มกก็น้อย  แต่มันจะนำไปสู่มิติใดบ้างคงเร็วเกินไปที่จะกล่าวถึงหรือคาดการณ์ในขณะนี้   ผู้เขียนในฐานะคนนอกคงไม่อาจกล่าวอะไรได้ว่า 30 ปีกว่าที่พรรคคอมมิวนิสต์อินเดีย(มาร์กซิสต์)ปกครองเวสต์ เบงกอลมีอะไรเกิดขึ้นบ้าง  แต่ก็คิดว่าประชากรกว่า  90 ล้านของเวสต์ เบงกอลน่าจะรู้และเป็นผู้กำหนดอนาคตของตนเองไปเรียบร้อยแล้ว  คุณป้ามามาตา บันนาจีเป็นเพียงส่วนหนึ่งของสิ่งที่ได้เปลี่ยนแปลงไปและสิ่งที่กำลังจะเกิดตามมาในรัฐเวสต์ เบงกอล

    แล้วเธอก็ล้มพับทิ้งขณะ

พร้อมกับสัมภาระ , สนามเป้า

ร่างทั้งร่าง ใจทั้งใจ เงาทั้งเงา

สลบลงดั่งผงเถ้าแสงตะวัน

   ก้าวลงรถไฟฟ้า มหาร้อน

นครฝันขาดตอนนครฝัน

พอพลันผล็อยลอยลิ่ววิญญาณยัน

สนั่นพื้นขืนขันแข่งแรงเมือง

   เธออีกเธอคว้าประคองด้วยสองแขน

กระง่อนกระแง่นหญิงสาวมิขุ่นเขื่อง

เข้าช่วยเหลือเนื้อหนังฝังฟันเฟือง

หมุนกงล้อต่อเนื่องเรื่องชีวิต

    บนถนนพักตอนความอ่อนล้า

ใครจะรู้ดวงตาก็พลันปิด

ลมหายใจวิงเวียนเขียนความคิด

เป็นลมนี้อิดโรย ฤาโหยไห้

    สถานีเดินทางสนามเป้า

ด้วยสายตายามเฝ้าทั้งเก่าใหม่

หากถามถึงเกิดขึ้นด้วยสิ่งใด

อากาศร้อนเกินให้พลังงาน

    ฤดูนี้ชีวิตความผิดแผก

บนแผ่นดินสาแหรกคนแปลกบ้าน

BTS ลอยฟ้ามหากาฬ

ส่งวิญญาณล้มพับกับขบวน

   ที่อยู่ได้ด้วยสิ่งจะจำนน

จึงอดทนต่อไปแม้ไผลผวน

การผลัดเวียน เพียรเฝ้า เท่าจำนวน

หนึ่งรถด่วนขบวนแอร์ อันแรงร้อน !

   แล้วเธอก็ลุกขึ้นอย่างฝืนสู้

ไม่มีคำดูถูกว่าลาก่อน

ไปช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์มหานคร

สนามเป้ามีเงินทอนคือหัวใจ

…..

สิงหา  สัตยนนท์

๒๑ มีนาคม ๕๕ บ่ายสามโมง

เขียนที่สถานนีรถไฟฟ้า BTS สนามเป้า

วรภัทร  วีรพัฒนคุปต์

                บนเส้นทางสายธารที่พานพบ  คือทำนบเหี้ยมโหดบนโขดหิน  คือตำนานแห่งประชาน้ำตาริน  จึงอยากเดินบนดินจนสิ้นใจ”  

 

                  เป็นบทกวีที่กินใจจนทำให้คนสมองปลาทองอย่างผมจำได้จนขึ้นใจ  เป็นบทกลอนสั้นๆที่สะท้อนได้ถึงจิตวิญญาณ ตัวตนของคนจริงที่ชื่อ “สุวิทย์ วัดหนู” ได้เป็นอย่างดี

          ผมต้องออกตัวก่อนเลยว่า  ที่จริงผมกับพี่สุวิทย์ไม่เคยรู้จักกัน ไม่เคยเจอหน้ากัน  ไม่เคยมีความเกี่ยวข้องใดๆกันมาก่อนเลย  ผมได้เข้ามาในแวดวงขบวนการภาคประชาชนก็หลังจากที่พี่สุวิทย์ได้จากไปแล้ว

      อันที่จริง ถ้าไม่ใช่เพราะได้เห็นข่าวการตายของพี่สุวิทย์  ผมก็ไม่รู้จักด้วยซ้ำว่าเขาคือใคร  หรือในทางกลับกัน ถ้าผมรู้จักพี่สุวิทย์เร็วกว่านั้น  แกก็คงได้รับการเหยียดหยามจากผมอย่างเดียวกับที่ผมเคยทำไว้กับบุคคลอีกหลาย คนที่วันนี้ผมให้ความเคารพนับถือเป็นพี่น้องครูบาอาจารย์   ด้วยเหตุผลควายๆว่า ในอดีต ที่ผมรู้สึกว่า “NGO” แปลว่า “โง่”

      คำสบถที่ผมมักใช้แสดงถึงความรู้สึกรังเกียจที่มีต่อเอ็นจีโอคือ “ไอ้เอ็นจีโอห่าพวกนี้ นอกจากรับจ้างประท้วงแล้วมันเคยทำประโยชน์อะไรให้ประเทศบ้างวะ”

      จนกระทั่งการรัฐประหาร19กันยายน2549  ซึ่งได้เปลี่ยนชีวิตของผม จากการที่ยอมรับแต่การทำกิจกรรมแนวผู้นำเยาวชนในระบบของสภานักศึกษาใน มหาวิทยาลัย  สภาเยาวชน   หรือกิจกรรมแนวจิตอาสาอย่างการสอนหนังสือเด็ก ทำกิจกรรมกับเด็กพิการ ผู้สูงอายุ อะไรทำนองนี้   มาสู่การเดินเข้าหาในสิ่งที่ผมเคยรังเกียจสุดลิ่มทิ่มประตู อย่างขบวนการประชาธิปไตยภาคประชาชน (ที่ภาพแรกที่มักผุดในหัวก่อนเลย คือการชุมนุมประท้วง แหกปากจับผิดนักการเมือง)

      ด้วยเหตุที่ว่า ผมเริ่มรู้สึกว่า “ประชาธิปไตย” ในความหมายของผมที่เคยคิดเพียงว่าต้องเคารพการเลือกตั้งและวิถีทาง รัฐสภา(เพราะผมเป็นยุวชนประชาธิปไตยของรัฐสภาด้วย) มันเริ่ม “ไม่ใช่แล้ว(ว่ะ)!!!”

      และบังเอิญว่าช่วงรอบปี2550  ก็ดันเป็นช่วงปีที่เราได้สูญเสียนักรบประชาชนคนสำคัญไปถึง 3 ท่านรวด  หนึ่งในนั้นก็คือพี่สุวิทย์ (อีก 2 ท่านคือ วนิดา ตันติวิทยาพิทักษ์  และ นันทโชติ ชัยรัตน์)

      แม้ว่าผมจะเริ่มเข้าสู่กิจกรรมการเมืองภาคประชาชนและการเคลื่อนไหวเรื่อง สิทธิมนุษยชน  จากจุดที่ผมยอมรับไม่ได้กับการรัฐประหาร  และได้กล่าวโทษ “พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย”  ว่าเป็นขบวนการ “เอ็นจีโอสายอำมาตย์” ที่สนับสนุนการรัฐประหาร  แต่นั่นก็คือจุดเริ่มต้นของยุค “ฉันจึงมาหาความหมาย” สำหรับผม

      การเดินทางตามหาความหมาย ได้ทำให้ผมเจอผู้คนในแวดวงนักรบประชาชนมากมาย  ที่ได้มีส่วนหล่อหลอม  เคี่ยวกรำ ความคิด  อุดมการณ์ จิตวิญญาณของผมมากมาย  ทั้ง เมธา  มาสขาว  , บุญแทน ตันสุเทพวีรวงศ์ , ลัดดาวัลย์  ตันติวิทยาพิทักษ์ , อาจารย์ภัทรมน สุวพันธุ์ (ที่ผมมักเรียกว่า “เจ๊”)  , นิติรัตน์ ทรัพย์สมบูรณ์  , บำรุง คะโยธา , มาลีรัตน์ แก้วก่า ,สุริยะใส กตะศิลา , ประสาร มฤคพิทักษ์ , สุนี ไชยรส , กานต์ ธงไชย(ลูกชายของ “พิภพ ธงไชย”) ,  ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล  และอีก ฯลฯ ที่ผมไม่สามารถเอ่ยชื่อได้ทั้งหมด

     บุคคลดังที่กล่าวมานี้  เป็นบุคคลที่อาจมีความเกี่ยวข้องผูกพัน คุ้นเคย สนิทสนมมากน้อยแตกต่างกันออกไป   บางท่านอาจเคยร่วมงานกันมา  บางท่านอาจได้พบเจอกันตามเวทีต่างๆหรือกินเหล้าด้วยกันบ่อยบ้างไม่บ่อยบ้าง แต่ก็ได้ให้ข้อคิดดีๆแก่ผมเสมอทุกครั้งที่เจอกัน  หรือแม้แต่บางท่านอย่าง “หัวหน้าโย”(บำรุง คะโยธา)  ผมก็เคยเจอเพียงครั้งเดียวด้วยซ้ำ  จากการไปกิจกรรมค่ายสิทธิมนุษยชน ลงพื้นบ้านกุดนาไก้  แต่กระนั้นบุคคลเหล่านี้ก็นับได้ว่าเป็นบุคคลที่มีอิทธิพลต่อ “จุดเหวี่ยง” ทางความคิด จิตวิญญาณของผมอย่างมาก (คนที่สนิทกับผมจะรู้ดี ว่าในเส้นทางนี้ ผมมีจุดเหวี่ยง ผกผันเยอะมาก กว่าจะมาเป็นตัวผมในวันนี้ จนหลายคนก็ตามไม่ค่อยทัน  บางทีก็ทำให้เพื่อนพี่น้องหลายคนปรับตัวหรือทำใจกับผมไม่ได้ ฮา)

     แต่สิ่งที่เป็นจุดร่วมเดียวกันที่ทำให้ผมต้องพูดถึงและเอ่ยชื่อบุคคลเหล่า นี้  เพราะพวกเขาเหล่านี้ ล้วนเป็นเพื่อน เป็นพี่ เป็นน้อง ที่เคยร่วมงานกับ “สุวิทย์ วัดหนู” มาทั้งสิ้น

     เพราะว่าพี่สุวิทย์  คือหนึ่งในนักศึกษาที่ร่วมการต่อสู้เคลื่อนไหวเรียกร้องประชาธิปไตย ขับไล่เผด็จการในเหตุการณ์ 14 ตุลา 2516    เป็นแกนนำ “แนวร่วมอาชีวะเพื่อประชาธิปไตย” ในช่วงยุคแตกแยกรุนแรงระหว่างอุดมการณ์ซ้ายขวา จนในที่สุดเมื่อเกิดเหตุ 6 ตุลาคม 2519  พี่สุวิทย์ได้เดินหน้าตามอุดมการณ์  มุ่งสู่ป่าไปเข้าร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) ในเขตงาน508 ช่องช้าง สุราษฎร์ธานี  ต่อมาก็ได้รับมอบหมายจากพรรคให้ไปขยายงานในพื้นที่ชุมพร รวมแล้วพี่สุวิทย์ใช้ชีวิตจับปืนอยู่ในป่ายาวนานถึง 8 ปี

     หลังออกจากป่า  พี่สุวิทย์ก็ได้กลับมาเริ่มกลับมาสู่งานภาคการพัฒนากับทางมูลนิธิดวง ประทีป(ซึ่งเริ่มจากโรงเรียนวันละบาทในชุมชนแออัดคลองเตยของ “ครูประทีป อึ้งทรงธรรม ฮาตะ”) จากการทำงานเพื่อสร้างอนาคตและสังคมที่พึงประสงค์ให้เด็กด้อยโอกาสในสลัม คลองเตย  ก็ได้ยกระดับมาสู่การทำงานแบบเกาะติดประเด็นคนยากจนในเมือง  สิทธิชุมชน ความมั่นคงในที่อยู่อาศัย  ในนามของมูลนิธิพัฒนาที่อยู่อาศัย ซึ่งต่อมาพี่สุวทย์ได้เป็นเลขาธิการและกรรมการของมูลนิธินี้มาตลอด(จนภาย หลังได้ลาออกมาเพื่อเดินหน้างงานสร้างพรรคการเมืองทางเลือกของภาคประชาชน)

     นอกจากนี้พี่สุวิทย์ยังเคยเป็นทั้งที่ปรึกษาสมัชชาคนจน , เป็นผู้ร่วมก่อตั้งและที่ปรึกษาเครือข่ายสลัม4ภาค , เลขาธิการคณะกรรมการรณรงค์เพื่อประชาธิปไตย (ครป.)  และได้สนับสนุนการต่อสู้ของสมัชชาเกษตรกรรายย่อยภาคอีสาน(สกยอ.)  

     อันที่จริงการต่อสู้ของพี่สุวิทย์เพื่อผู้ยากไร้ แกก็ทำมานานแล้วตั้งแต่สมัยยังเป็นนักศึกษา  อย่างการต่อสู้คัดค้านการสร้างอ่างเก็บน้ำมาบประชัน อ.บางละมุง จ.ชลบุรี ปี2517 หลังจากที่แกนนำในพื้นที่ถูกยิงเสียชีวิต  ซึ่งอ่างเก็บน้ำนี้สร้างเพื่อเอื้อบรรดาโรงแรม มิใช่เพื่อการชลประทาน  มีคนพื้นที่เดือดร้อนกว่า 2,000ครอบครัว  พี่สุวิทย์ต่อสู้จนโครงการก่อสร้างนี้ชะงัก  ถูกบรรดานายทุนโกรธค้น ส่งมือปืนมาลอบฆ่า แต่เคราะห์ดีที่รอดมาได้ (และผมเข้าใจว่าจุดนี้เอง ก็เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ “สุทธิ อัชฌาศัย” กลายเป็นนักสู้เพื่อประชาชนภาคตะวันออก  เพราะพี่สุทธิก็เคยพูดไว้ว่าพี่สุวิทย์คือคนหนึ่งที่เป็นรุ่นพี่ผู้สร้างแรง บันดาลใจให้พี่สุทธิ)

     พี่สุวิทย์  เป็นคนที่ให้มรดกทางความคิดในการยกระดับประชาชน  โดยได้ทำให้พวกเราเห็นถึงความสำคัญของการที่ต้องทำงานขับเคลื่อนภาคการพัฒนา ที่ทำต่อประชาชน(บุคคล) ชุมชน  ไปพร้อมกับการขับเคลื่อนภาคการเมือง  การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน โดยพี่สุวิทย์ได้เป็นผู้ผลักดันพระราชบัญญัติชุมชนแออัดฉบับภาคประชาชนอีก ด้วย

     และพี่สุวิทย์ก็ไม่ได้ละทิ้งบทการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย ท้าทายอำนาจเผด็จการ  โดยในเหตุพฤษภาทมิฬ2535                พี่สุวิทย์ก็เป็นหนึ่งในคณะกรรมการรณรงค์เพื่อ ประชาธิปไตย(ครป.)ที่เป็นองค์กรร่วมสู้ในเหตุการณ์นี้  และทำหน้าที่โฆษกบนเวทีในระหว่างการต่อสู้นี้ด้วย

     ต่อมาในปี2549  เมื่อการใช้อำนาจอย่างไม่เป็นธรรมรัฐบาลทักษิณ ชินวัตร มาถึงจุดของการลุอำนาจอย่างที่สุด  จนทำให้เอ็นจีโอ นักวิชาการ  เครือข่ายประชาชนมากมายต้องรวมขบวนกันเป็น “พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย” พี่สุวิทย์ก็ยังทำหน้าที่โฆษกบนเวที  และต้องยอมรับว่าการก่อตั้งขบวนการพันธมิตรฯในยุคนั้น  ได้สร้างปรากฎการณ์น่าสนใจคือ การที่ประชาชนที่เป็นชนชั้นกลาง  ชนชั้นผู้มีอันจะกิน  กับขบวนการคนจนสลัม  ชาวนา แรงงาน มาอยู่ในการชุมนุมประท้วงเดียวกัน  เรียนรู้ความเป็นพลเมืองผู้ไม่ยอมจำนนต่อเผด็จการรัฐสภาด้วยกัน(วันนี้ตัวผม ยังบ่นบ่อยครั้งกับบรรดาพี่ๆที่เคารพทั้งหลาย รวมทั้งเพื่อนฝูงนักกิจกรรม  ลูกหลานคนเดือนตุลา  ลูกหลานแกนนำในพันธมิตรฯ ว่าจะทำยังไงให้เรารักษาขบวนการประชาชนให้มันได้อย่างตอนเริ่มก่อตั้ง พันธมิตรฯ เพราะวันนี้มันแตกกระจายจนสมานกลับได้ยาก และเหมือนจะเริ่มหลงทางมาหักล้าง ทำลายกันเอง)

     ผมเข้ามาในแวดวงขบวนการภาคประชาชนหลังพี่สุวิทย์จากไปแล้ว  แต่อย่างน้อยๆการที่ผมได้เข้าร่วมกลุ่มศึกษาพรรคการเมืองทางเลือก  มาเจอหัวหน้าไผ่(นิติรัตน์ ทรัพย์สมบูรณ์) เจ๊เอ๋ (อ.ภัทรมน สุวพันธ์) และพี่ๆเอ็นจีโอ ผู้นำกรรมกร ผู้นำเกษตรกร นักสู้เพื่อคนสลัม คนไร้ที่ คนไร้บ้านอีกหลายท่าน ก็ได้ทำให้ผมรู้ว่าพี่สุวิทย์ฝากมรดกไว้ก่อนหมดลมหายใจอีกอย่างคือ ภาพฝันอนาคตการมี “พรรคการเมืองทางเลือก”ของภาคประชาชน พรรคที่สมาชิกคือผู้มีอำนาจสำคัญสูงสุด  มีอุดมการณ์และปฏิบัติการเพื่อสนองความหลากหลายของกลุ่มประเด็นสังคม มีทั้งชาวนา  กรรมกร  สตรี  เด็กเยาวชน เป็นปีกของพรรค 

          ภารกิจนี้พี่สุวิทย์ยังทำได้ไม่ทันจบก็สิ้นลมจากพวกเราไปเสียก่อน  เพราะแกไม่ได้ต้องการสร้างพรรคเพื่อให้ตัวเองได้ไปสู่การมีตำแหน่งทางการ เมือง(ที่จริงถ้าแกอยากมี แกยอมขายตัวตามข้อเสนอที่พวกนักการเมืองพยายามยื่นให้แกมาตลอดยังง่ายกว่า เยอะ) แต่แกอยากสร้างพรรคที่เป็นของประชาชน  พรรคที่สามารถเคลื่อนอุดมการณ์สาธารณะของชนทุกทุกชั้นทุกกลุ่ม  เพื่อยกระดับการเมืองภาคประชาชนหลุดพ้นการผูกขาดจากการเมืองที่รับใช้ทุนเอา เปรียบประชาชน

     ในโอกาสที่กำลังจะครบรอบ 5 ปี แห่งการจากไปของพี่สุวิทย์ ในวันที่11 มีนาคม 2555 ที่กำลังจะถึงนี้  ผมจึงขออุทิศบทความนี้เพื่อแทนความศรัทธา  คาราวะ และรำลึกถึงพี่สุวิทย์ที่ได้ทำให้คนรุ่นหลังอย่างผมยังมีแรงบันดาลใจ ไม่อยากเดินหนีออกไปจากเส้นทางการต่อสู้เพื่อความเป็นธรรมของปวงประชา  และเปลี่ยนจากความเบื่อหน่าย อ่อนล้า มาเป็นความภาคภูมิและศรัทธากับหนทางการต่อสู้ที่ “ยิ่งสู้ ยิ่งจน แต่อิ่มใจ” (พี่น้องหลายคนที่รู้จัก สู้ร่วมกันมากับพี่สุวิทย์ วันนี้กลายเป็นอำมาตย์บ้าง นายทุนบ้าง เขาไปตามแนวทางการเมืองแบบที่เขาเชื่อว่าใช่  หรือเพราะไปรับงานใคร ถูกใครจ้างให้มาทำลายพี่น้องภาคประชาชนด้วยกัน อันนี้ผมขอไม่พูดถึงแล้วกัน)

     อย่างน้อยวันนี้พี่สุวิทย์ก็จะยังมีชีวิตอยู่ในความคิด จิตวิญญาณของผมและเพื่อนพี่น้องอีกหลายคน ผมเชื่อว่าคนดีคนนี้…จะไม่มีวันตายไปจากใจพวกเรานะครับ

เรื่อง กอนกวย.. ส่วยไม่ลืมชาติ

                                                                                                    จิตินาถ  ดีทรัพย์

ได้นอนดูหนัง "กอนกวย ส่วยไม่ลืมชาติ" สร้างโดยชาวบ้านชนเผ่า กวย หนึ่งในชน 4 เผ่าของเมืองศรีสะเกษ หนังสะท้อนปัญหาการเปลี่ยนแปลงในสังคมชาติพันธุ์ยุคเปลี่ยนผ่าน วิธีถ่ายทอดภาพสืบสานวัฒนธรรมที่ต้องการสื่อความคงอยู่ของชาวกวยที่ยังรักษา ขนบพิธีกรรมความเชื่ออยู่ในวิถีชีวิต หนังใช้สามกลุ่มคิดเห็นต่างกันในการรับความเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม คือ อย่างอนุรักษ์ อย่างแปลกแยก และอย่างอยู่ร่วม ผ่านตัวละครร่วมสมัยคือคนหนุ่มสาวและเด็กวัยรุ่น ซึ่งสองอย่างแรก ถูกส่งผ่านตัวละครที่เป็นวัยรุ่นชาวกวย ได้แทนความต่างในการตีความทันสมัยของความเป็นเมือง ฝ่ายนึงแสดงความพยายามเลียนแบบเมือง การแต่งตัว ความฟุ้งเฟ้อ และรวมถึง การหมกมุ่นในโลกไซเบอร์และยาเสพติด ที่ดูจะเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นเหมือนหลายๆที่  อีกหนึ่งแนวอนุรักษ์แต่ร่วมสมัยด้วยการศึกษา ในขณะที่ความคิดที่สามถูกเชื่อมด้วยคนนอก คือเพื่อนคนเมืองที่มองกลับอย่างชื่นชมในวิถีดั้งเดิมและมองเห็นการอยู่ร่วม สมัยของวัฒนธรรม

                ความจริงได้สะท้อนไปกลับระหว่างตัวละครและ เราคนดูซึ่งตัวเราก็เข้าใจได้ในฐานะกลุ่มคิดที่สาม แต่ก็แอบคิดว่าขณะที่หนังเดินไปยังมีความเป็นอุดมคติคิดทางบวก เพราะความจริงของสังคมข้างนอกจอ มีความคิดเห็นที่สี่ที่เป็นพวกไม่เคยเห็นความสำคัญ หรือแม้กระทั่งเหยียดความเป็นท้องถิ่น แต่ในหนังพยายามใช้ทางบวกของคนส่วนน้อยที่สนใจท้องถิ่น เป็นสีสันในการสร้างความมั่นใจบางอย่างที่เป็นข้อที่น่าคิดว่าความต้องการ ที่จะถูกยอมรับ จะนำความภูมิใจมาให้ถ้าเค้าได้รับจาก ‘คนเมือง’ มากกว่าคนบ้านใกล้ตัวอย่าง ลาว หรือ เขมร?

                หนังพยายามชี้แจง และโต้แย้งความไม่เหมือนออกมาได้ประทับใจในความบริสุทธิ์ของความเป็นพื้น บ้านของคนแสดงมากที่สุด แต่ก็ไม่ต่างกับหนังแนวอนุรักษ์ท้องถิ่น ดูแล้วมันยังไม่ค่อยอิ่มเพราะยังขาดการสร้างแรงบันดาลใจบางอย่าง ว่าทำไมชุมชนชาติพันธุ์ควรต้องรักรากเหง้าตัวเอง? หนังยังขาดการดึงอารมณ์ร่วม ถ้าเทียบกับความรู้สึกล้วนๆ นั้นมันช่างต่างกับดูโฆษณาปันหยี FC ที่ไม่ต้องไล่เรียงให้ครบรูปแบบวัฒนธรรมแต่เราเห็นภาพเบื้องหลังชีวิต และแค่ฉากหลังที่ไม่จำนนต่ออุปสรรค ก็ทำเอาน้ำตาจุกอกแล้ว
                ตัวอย่าง ของการแสดงออกตามสื่อสร้างสรรค์แนววัฒนธรรมบ้านเราหนีไม่พ้นต้องสู้กับความ เหมาะสมในการถ่ายทอด ความเปราะบางทางความคิดด้านวัฒนธรรมเสมอ คนลาวกว่าจะข้ามพ้นบุคลิกน่าขบขันมาสู่ความน่านับถือชื่นชมในแง่มุมสู้ชีวิต มีความมั่นคงทางวัฒนธรรมอาหาร ที่เดี๋ยวนี้สาวกรุงกล้าออเดอร์ตำปูปลาร้าอย่างชัดถ้อยชัดคำ และหากินได้ทั่วไปแม้แต่กลางห้างหรูในเมืองหลวง หนังใหญ่พูดลาวกันโดยมีซับไตเติ้ลภาษากลาง หนุ่มสาวดารารุ่นใหม่ไม่ต้องปิดบังว่าตัวเองมาจากต่างจังหวัด ก็มีรูปลักษณ์น่ามองไม่แพ้ใคร แถมจริงๆต้องบอกว่ามีความสามารถพิเศษ พูดได้หลายภาษาด้วยซ้ำ

                ความเป็นแหล่งวัฒนธรรม ความรู้ตกทอด การเรียนรู้ภูมิปัญญา จะถูกกลืนหายไปเรื่อยๆ ทุกอย่างไม่ใช่เรื่องบังเอิญ… เพราะต้องยอมรับว่า แค่เพียงใครอ่านอักขระโบราณได้ อย่างขอม อย่างล้านนา นั่นก็ถูกเพ่งเล็งจากกลุ่มคนมีอำนาจในประเทศที่คลั่งความเป็นชาตินิยมแล้วก็ยังขอเอาใจช่วยต่อกลุ่มชาติพันธุ์ต่อไป ที่จะผลิตผลงานออกสู่สาธารณะมากๆ เพียงแต่การต่อสู้กับประเด็นความมั่นคงก็ต้องใช้ศิลปะในการประกอบร่างหน่อย เพราะการต่อสู้ที่แท้จริงของชาติพันธุ์ คือ คุณกำลังสู้ กำลังรื้อชุดความรู้พื้นฐานที่ไม่เหมือนชุดที่ยัดเยียดในห้องเรียนให้คนทุก คน…ได้รับรู้

Shukur2003@yahoo.co.uk;  http://www.oknation.net/blog/shukur 
 

    ด้วย พระนามของอัลลอฮ์ผู้ทรงเมตตาปรานีเสมอ ขอความสันติ ความจำเริญแด่ศาสนฑูตมุฮัมมัด ผู้เจริญรอยตามท่านและสุขสวัสดีผู้อ่านทุกท่าน

              เมื่อวันที่ ๔ มกราคม ๒๕๕๕  ผู้เขียนได้มีโอกาสไปศึกษาดูงานการศึกษามหาวิทยาลัยกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซียเพื่อจัดทำความร่วมมือด้านการศึกษาระหว่างมหาวิทยาลัยต่างๆในประเทศมาเลเซียกับทางมูลนิธิดารุลนาอีม จังหวัดสงขลาซึ่งมีโครงการจะเปิด Islamic  Asian College of  Science and  Technology ในจังหวัดสงขลาเพื่อรองรับประชาคมอาเซี่ยน  ซึ่งในวงน้ำชาทีมงานจากดารุลนาอีมได้พูดคุยเกี่ยวกับการศึกษาและการเมือง จึงเลยถือโอกาสสัมภาษณ์ท่านเกี่ยวกับการเมืองซึ่งท่านสนใจในให้มุสลิมรวมตัวตั้งพรรคการเมือง ซึ่งรายละเอียดมีดังนี้

ถาม อะไรคือความจำเป็น มุสลิมในประเทศไทยในการตั้งพรรคการเมือง

ตอบ

พรรคการเมืองมุสลิม “Thai Muslim party”

ความจำเป็น มุสลิมในประเทศไทย 7-8 ล้านคน การเมืองเมืองเป็นการวางแนวทาง ในการวางแนวทางในการบริหารปี1  มีงบประมานเกือบปีละเกือบ 3 ล้านล้านบาท มีผู้ที่ได้โอกาสในการบริหารคือคนกลุ่มน้อยในสังคม ทำให้มีผู้ที่เสียโอกาสส่วนใหญ่เสียโอกาสมาก ทำให้ต่างจากประเทศเจริญแล้วที่ใช้ระบอบการปกครองแบบประชาธิปไตย ที่ประชาชนส่วนใหญ่มีโอกาสและได้รับประโยชน์มากที่สุด เพราะเขาสามารถเลือกผู้ที่เข้ามาบริหารประเทศหรือท้องถิ่นเองเนื่องจากประชาชนมีความรู้และความเข้าใจในสิทธิในการปกครองระบอบนี้มากกว่า เพราะระบบประชาธิปไตยไม่ใช้แค่การเลือกอย่างเดียว แต่การเลือกตั้งนั้นเป็นแค่ส่วนหนึ่งเท่านั้นของระบอบนี้ สิทธิเสรีภาพของประชาชนทุกคนต่างหากที่ถือว่าเป็นหัวใจของระบอบนี้ หมายถึงสิทธิในการเป็นพลเมืองเท่าเทียมกันไม่ว่ามากดีมีจนก็ถือว่ามีสิทธิเท่าเทียมกันหมด การบังคับใช้กฎหมายก็ใช้มาตรฐานเดียวกัน ไม่ใช้สองมาตรฐานแบบสังคมไทยปัจจุบัน ที่ถือว่าตัวองมากจากการเลือกตั้งและสามารถทำได้ทุกอย่าง ขอแค่เลือกตั้งเข้ามาได้ก็ถือว่าเป็นมติที่ได้มาจากประชาชน สามารถบริหารประเทศได้อย่างชอบธรรม ดังนั้นนักการเมืองส่วนใหญ่จึงใช้ทุกวิถีทางในการที่จะทำให้สามารถชนะการเลือกตั้งอย่างเดียวพอ ไม่ว่าจะเป็นการโจมตีคู่ต่อสู้ฝ่ายตรงข้าม ซื้อเสียง หรือแม้กระทั้งใช้หน่วยการของข้าราชการในการช่วยหาเสียง และมาการตอบแทนกันหลังจากได้เป็นรัฐบาล การบริหารเลยเป็นการบริหารเอาใจคนส่วนน้อยในประเทศนี้ที่มีเพียงไม่กี่ตระกูลและเป็นบุคคลที่มีหน้ามีตาในสังคม พร้อมทั้งมีทรัพย์สินมากมากอยู่แล้ว ส่วนบุคคลส่วนใหญ่ของประเทศถูกเอารัดเอาเปรียบ และเสียผลประโยชน์มากที่สุด โดยเฉพาะคนมุสลิมทั้งนี้เพราะเป็นคนกลุ่มน้อยในสังคม ในอดีตที่ผ่านมาไม่เคยในมีพรรคการเมืองใดให้โอกาสให้เกียรติชาวมุสลิมยกเว้นสมัยพรรคความหวังใหม่ที่พลเอกชวลิต  ยงใจยุทธ เป็นหัวหน้าพรรคและสมัยพรรมไทยรักไทยที่พ.ต.ท ดร. ทักษิณ  ชินวัต เป็นรัฐบาล เท่านั้น

อยากให้ท่านช่วยวิเคราะหหรือศัพท์ทางวิชาการเรียกว่า SWOT ในการตั้งพรรคการเมืองมุสลิม

ตอบ

ปัจจุบัน  มีพรรคการเมืองใหญ่แค่ 2 พรรค คือพรรคเพื่อไทยและพรรคประชาธิปไตย แต่ทั้ง 2 พรรคมีข้อจำกัดดังนี้

1.             เมื่อคราวสรรหาสมาชิกวุฒิสภา พรรคประชาธิปัตย์ไม่มีมุสลิม ที่ไม่ได้รับการคัดสรร ผิดกับสมัยพลเอกชวลิต ยงใจยุทธ และพ.ต.ท ดร. ทักษิณ  ชินวัต เป็นรัฐบาล

2.             เป็นรัฐบาล บริหารประเทศ 2 ปี สส. มุสลิม 13 คน แต่ไม่ได้รับการแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรี คือไม่ได้เป็นผู้บริหาร

3.             เป็นนโยบายที่เกี่ยวกับชาวมุสลิมภารกิจไม่ชัดเจน เช่น กิจการฮัจจ์ มีปัญหามากมายพระราชบัญญัติศอบต. ใน 5 จังหวัดชายแดนใต้ ซึ่งไม่สอดคล้องกับความเป็นจริงกล่าวคือ พื้นที่ศอบต.มีแค่ 3 จังหวัด กับ 4 อำเภอของจังหวัดสงขลาเท่านั้น แต่งบประมาณและบุคลากรมักลงรวมในสงขลาทั้งจังหวัด

พรรคเพื่อไทย

พรรคพลังประชาชนถึงพรรคเพื่อไทย อดีต สส.อารีเพ็ญ อุตรสินธุ์ เป็นสส.มุสลิมหนึ่งเดียวในภาคใต้ที่อาวุโส แต่พรรคก็ไม่ให้เกียตริ จนต้องย้ายพรรคเมื่อพรรคถูกยุบมาป็นพรรคเพื่อไทยไม่ได้รับการคัดเลือกให้อยู่ในลำดับปาตี้ลิสต์ ในการเลือกตั้งครั้งหลังสุด ทั้งที่น่าจะได้จัดลำดับคัดเลือก แม้แต่สายอาจารย์วันนอร์ยังจัดให้อยู่ลำดับที่ 70  กว่า ซึ่งไม่มีโอกาสเป็นสส.สัดส่วนแน่นอนและอีกหลายคนที่ลักษณะคล้ายๆกัน หลังเลือกตั้งและเป็นรัฐบาลพรรคก็ไม่มีที่ให้นั่ง เช่น อดีตสส.จิรายุ สเนวเกตุ อยู่หน้าเวทีเสื้อแดงตลอดการต่อสู้ของคนเสื้อแดงแต่เด็กที่มาทีหลังก็ได้ตำแหน่งในรัฐบาลพรรคเพื่อไทยกันทั่วหน้า เหล่านี้คือข้อจำกัดของพรรคการเมืองใหญ่ในประเทศไทยขณะนี้ ประกอบกับคนมุสลิมมีสมาคมที่แตกต่างเช่น

1.             ไม่ดื่มเหล้า ไม่สังสรรค์ ไม่ตีกอล์ฟ

2.             ไม่มีเงิน

3.             ไม่มีเส้น

4.             เขาไม่เชื่อว่าพวกเรามีคะแนนเสียง

โอกาส

                การจัดตั้งพรรคการเมืองของพวกเราเองคือ พรรคมุสลิมหรือพรรคมลายู เป็นช่วงจังหวะและโอกาสที่เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบันเป็นอย่างยิ่งกล่าวคือ

1.             คนมุสลิมในประเทศเริ่มตื่นตัวในพรรคการเมือง และมีความรู้สึกเหมือนๆกันกับเหตุการณ์ที่เกิดกับคนมุสลิมดังกล่าว

2.             บุคลากรของคนมุสลิมไม่ว่าด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคมมีความพร้อม

3.             ทรัพย์ยากรอาจมีน้อยแต่สามารถระดมทุนเพื่อแปรสภาพเป็นพรรคมวลชนได้

4.             สถานภาพประเทศอาเซียนและโลกส่งเสริมเอื้ออำนวยโดยเฉพาะอาเซียนเมื่อรวม 10 ประเทศ  เป็นประเทศมุสลิมเกินครึ่งของประชากร โดยเฉพาะมาเลเซีย อินโดนีเซีย สามารถสร้างพันธมิตรทางการเมืองง่าย และสอดคล้องกับวิถีชีวิตมุสลิม

5.             ประเทศไทยคนเริ่มเบื่อการเมืองแบบน้ำเน่ากล่าวคือซื้อเสียงเข้าไปเพื่อฉ้อโกงถอนทุนแนวโน้มอาจมีพรรคทางเลือก

6.             เรามีพรรคการเมืองของประเทศมาเลเซียเป็นต้นแบบได้ระดับหนึ่ง

ข้อเสนอแนะที่น่าจะทำให้ได้รับความนิยม

1.             ต้องใช้รูปแบบอัล-อิสลาม ถึงไม่ทั้งร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่ต้องมีแบบที่จะให้ถึง เช่น

1.1          ใช้รูปแบบทีเกี่ยวกับชุมชนและอัลกุลอ่านที่เกี่ยวกับการเมือง

1.2          ทุกคนที่ทำการเมืองต้องทำอย่างอิกลาค อยากเห็นรูปแบบที่ได้ทั้งโลกนี้และโลกหน้า ตามปรัชญาของอิสลาม

1.3          ค่าใช้จ่ายทุกบาททุกสตางค์คืองานซาบิล เพื่อลูกหลานคนด้อยโอกาส คนอ่อนแอ และเพื่องานเผยแพร่ของอัลเลาะห์

1.4          จริงใจจริงจังตามแบอิสลาม คือมีสัจจะและใช้สติปัญญา

2.             ไม่แสวงหาผลประโยชน์ส่วนตัว และองค์กร ทำงานเพื่อมนุษยชาติและอัลเลาะห์

3.             ความเป็นอยู่ประหยัดเสมือนคนธรรมดาไม่ฟุ้งเฟ้อฟุ้มเฟือย

4.             ใช้มัสยิดเป็นที่ซูรอ

5.             กลุ่มคนที่ควรชักชวน

-               โต๊ะครู ผู้นำด้านศาสนา

-               กรรมการอิสลามประจำจังหวัด

-               นักธุรกิจผู้มีอาชีพอิสระ

-               ข้าราชการหรืออดีตข้าราชการ

-               บุคคลทั่วไปที่สนใจในการเมือง

วิธีดำเนินงาน

1.             รวบรวมอายะ(อัลกุรอาน) ฮาดิส ที่เกี่ยวกับการเมือง การบริหารรูปแบบที่ส่งเสริมให้มีความสำนึกในอิสลาม และเพื่อประชาชนโดยทั่วไป โดยใช้เป็นธรรมนูญของพรรคและสมาชิก

2.             จัดทำหนังสือ

3.             ประสานงานกับกลุ่มเพื่อนมุสลิมทุกคน ทุกพรรคการเมืองไม่แตกแยก

4.             สร้างต้นแบบของพรรคในการบริหาร หาสมาชิกเขตละ 10,000 คน เขตหลักที่เป็นมุสลิม หรือไม่ใช้มุสลิม โดยใช้กลุ่มคนในข้อ 5 กลุ่มละ 20,000 คน ไม่ยุ่งยากเกินไป

5.             งบประมาณปีละ 1,000,000 บาท จาก

-               พวกเราซึ่งบริจาคกันเอง

-               รับบริจาคอย่างเปิดเผย

-               สภาธุรกิจ (ถ้ามีโอกาส)

-               องค์กรการกุศล

นี่คือทัศนะส่วนหนึ่งของอดีตสว. มุสลิมที่ปัจจุบันหันเอาดีทางการศึกษา

ภาพความร่วมมือการวางศิลาฤกษ์ Islamic  Asian College of  Science and  Technology ระหว่างมูลนืธิดารุลนาอีมประเทศไทยและมหาวิทยาลัยต่างๆของมาเลเซีย  ณ ตำบลสะกอม  อำเภอ เทพา จังหวัดสงขลา เมื่อ ๑๙ มกราคม ๒๕๕๕

วรภัทร  วีรพัฒนคุปต์

“ …เลิกฝันเสียทีว่าสักวันหนึ่งจะกลับไปเป็นเหมือนเดิม  สังคมยอมรับองค์กรนี้ว่าเป็นสื่อสาธารณะไปแล้ว จากเวทีที่จัดกับภาคประชาชน   ประชาชนส่วนหนึ่งได้รู้สึกไปแล้วว่าไทยพีบีเอสเป็นสื่อของเขา…”

เทพชัย หย่อง (8 ก.ย. 2554  ที่รัฐสภา)

นี่คือคำกล่าวอย่างหนักแน่นของ “เทพชัย หย่อง”  หรือที่ใครหลายคนที่เคยทำกิจกรรมร่วมกับ ThaiPBS เรียกแกว่า “น้าสิ่ว”(ชื่อเล่นคุณเทพชัย)  ในระหว่างการเข้าชี้แจงผลการดำเนินงานของ “องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย” (ส.ส.ท. หรือ TPBS) ต่อสภาผู้แทนราษฎร

ตอนแรกผมก็ทราบเพียงว่ามีการแถลงผลการดำเนินงานต่อสภาผู้แทนราษฎร แต่ไม่ทราบว่าเกิดอะไรขึ้น เพราะผมทำงานสนามอยู่ต่างจังหวัด  จนกระทั่งมีเพื่อนรุ่นพี่คนหนึ่ง Broadcast ข้อความใน BB มา ใจความว่า “มีความพยายามของพรรคการเมืองฝ่ายรัฐบาลที่จะแทรกแซงการทำงานของ ThaiPBS”  ผมจึงได้ตามข่าวในภายหลังจากการสอบถามเพื่อนที่ทำงานอยู่ TPBS  และได้เปิดคลิปในYou tube ดูการอภิปรายของ “นายจิรายุ ห่วงทรัพย์”  และ “นายสุนัย จุลพงศธร”

สำหรับนายสุนัยหน้าดำหัวขาว  ผมคงไม่พูดถึงมาก  เพราะผมไม่หวังจะได้ฟังอะไรที่เป็นสาระดีๆจากปากของนายคนนี้อยู่แล้ว (ทั้งๆที่ผมก็เคยชอบผลงาน “นิราศบาหลี”ของแก)   แต่ที่น่าผิดหวังที่สุด  ก็คงเป็นนายจิรายุ  ที่เป็นคนทำงานสื่อมวลชนมาก่อนและเป็นลูกหม้อเก่าของสถานีโทรทัศน์ ITV ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็น “ทีวีเสรี” (แต่จริงๆนายคนนี้ก็รับใช้ ITVในยุคที่กลายเป็น “ทีวีทรราชย์” น่ะแหละ)  การอภิปรายของนายจิรายุ ทำให้ผมต้องเอ่ยว่า นอกจากจะไม่เหมาะสมแก่ความเป็นผู้แทนปวงชนแล้ว  ยังต้องถือว่าเป็นบุคคลที่ล้มละลายในความเป็น “สื่อมวลชน” ด้วย

….และต้องถือว่า เป็นคน“เนรคุณ” ที่ควรต้องถูกสาปแช่งอย่างถึงที่สุด !!!!

เมื่อพูดมาถึงตรงนี้  ผมก็อยากจะขอย้อนรอยถึงที่มาที่ไปของ “ทีวีสาธารณะ”  ช่องนี้เสียหน่อย…

ก่อนจะมาถึงการเป็นทีวีสาธารณะ  ต้องเล่าย้อนไปถึงการเกิดขึ้นของสถานีโทรทัศน์ระบบ UHF ที่ชื่อว่า “ITV” ที่หมายถึง “Independent TV” หรือ “ทีวีเสรี”   ซึ่งเกิดขึ้นจากดำริของ “นายอานันท์ ปันยารชุน” ขณะที่ดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรี(รอบที่ 2 ภายหลังเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ 2535)  โดยท่านนายกฯอานันท์ได้เล็งเห็นว่า จากเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ ที่เกิดขึ้นนั้น   นอกจากความเลวร้ายของทหาร ตำรวจ  ที่ทำร้าย เข่นฆ่าประชาชน รับใช้นายกรัฐมนตรี(พลเอกสุจินดา คราประยูร ผู้นำการรัฐประหารปี2534 และตระบัดสัตย์มารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีโดยตนเองไม่ได้เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร)แล้ว  ความเลวร้ายอีกอย่างจากเหตุการณ์ครั้งนั้นคือ  การที่สื่อวิทยุโทรทัศน์ทุกช่องอยู่ในกำกับดูแลของรัฐ  ได้ทำตัวเป็นเหมือน “สถานีวิทยุยานเกราะยุค 6 ตุลา 19” ในการเป็นกระบอกเสียงบิดเบือนข้อเท็จจริงที่รัฐบาลผสม                          “ทหาร + นักการเมืองทรราชย์” สั่งฆ่าประชาชนบ้าคลั่ง  และปิดกั้นการรับรู้ความจริงของประชาชนต่อเหตุรุนแรงที่เกิดขึ้น(จะบอกว่าประเทศไทยเวลานั้นตกในภาวะเหมือนประเทศเพื่อนบ้านอย่างพม่าก็คงไม่ผิด)

ท่านนายกฯอานันท์จึงเห็นว่า ควรจะต้องมี “ทีวีเสรี” ที่สามารถนำเสนอข้อมูลข่าวสารได้อย่างเป็นอิสระต่ออำนาจรัฐ และอำนาจทุนทั้งปวง  ที่สามารถสื่อสารความจริงต่อสังคมและเป็นกระบอกเสียงของประชาชนได้  รวมทั้งเป็นช่องโทรทัศน์ที่สามารถนำเสนอรายการต่างๆที่เป็นประโยชน์ เป็นสาระต่อสังคมได้มากกว่าช่องโทรทัศน์ทั่วๆไปที่ต้องบริหารผลประโยชน์ร่วมกับฝ่ายการเมือง  ฝ่ายรัฐ ฝ่ายทุน (บางทีเขาก็เรียกว่า “มาเฟียสื่อ”) จึงได้มีนโยบายการจัดตั้ง “ทีวีเสรี” เป็นนโยบายทิ้งทวนก่อนหมดวาระการเป็นรัฐบาลเฉพาะกาล

ในปี 2538  เราจึงได้รู้จัก “ITV” เป็นครั้งแรกภายใต้สโลแกน “ITV ทีวีเสรี” โดยสำนักปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี(สปน.) เป็นเจ้าของคลื่นความถี่และเป็นผู้กำกับดูแลการเปิดประมูลให้เอกชนเช่าสัมปทาน โดยผู้ชนะสัมปทานคือกลุ่มบริษัท สยามทีวีแอนด์คอมมิวนิเคชั่นส์ จำกัด  และได้ชักชวนพร้อมทั้งเชิญชวนให้บริษัท เนชั่น มัลติมีเดีย กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) เข้าร่วมถือหุ้น และบริหารสถานีฯ ด้วย  ก่อนจะมาเป็น “บริษัท ไอทีวี จำกัด(มหาชน)”

ไอทีวีในยุคนั้นจึงเป็นสถานีโทรทัศน์ที่โดดเด่นในด้านรายการข่าวและสารคดีเชิงข่าว  ก่อนที่ต่อมาในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2543 บริษัท ชิน คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ได้เข้ามาซื้อหุ้นของ บมจ.ไอทีวี จากธนาคารไทยพาณิชย์ ซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ ที่แสดงความจำนงจะขายหุ้น หลังประสบปัญหาในการบริหารสถานีฯ ส่งผลให้พนักงานฝ่ายข่าวของสถานีฯ บางส่วนไม่เห็นด้วย และเมื่อ บมจ.ชิน คอร์ปอเรชั่น จำกัด เข้าซื้อหุ้นเป็นผลสำเร็จ กลุ่มผู้บริหารและพนักงานฝ่ายข่าวบางส่วน ที่นำโดย นายเทพชัย หย่อง จึงตัดสินใจลาออกจากสถานีฯ

ITV จึงปิดฉากการเป็น “ทีวีเสรี” นับแต่นั้นมา  พร้อมกับการเริ่มต้นเป็นทีวีของกลุ่มทุน “ชินคอร์ป” ที่เน้นขายรายการบันเทิงและโฆษณา  รวมทั้งการเป็นสื่อที่รับใช้อำนาจการเมือง “ชินวัตราธิปไตย” นับแต่นั้น

แต่อย่างไรก็ตามก็ต้องขอบคุณที่ กระบวรนการยุติธรรมของศาลปกครองท่านมีตา เวรกรรมมีจริง  ในวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2549 ศาลปกครองกลางมีคำพิพากษาเพิกถอนคำสั่งของอนุญาโตตุลาการ ที่ชี้ขาดให้ สปน.ลดค่าสัมปทานแก่สถานีฯ เป็นเงิน 230 ล้านบาท ตลอดจนการปรับเพิ่มสัดส่วนรายการบันเทิงในผังรายการ เป็นร้อยละ 50 เท่ากับรายการข่าวและสาระ รวมถึงการจ่ายค่าชดเชยโดย สปน. ซึ่งเมื่อวันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2549 ศาลปกครองสูงสุดก็พิพากษายืนตามศาลปกครองกลาง ส่งผลให้ บมจ.ไอทีวี ต้องจ่ายค่าสัมปทานสำหรับเช่าสถานีโทรทัศน์ไอทีวี เป็นเงิน 1,000 ล้านบาทต่อปีตามเดิม และต้องปรับเพิ่มสัดส่วนให้รายการข่าวและสาระ เป็นร้อยละ 70 ต่อรายการบันเทิง ร้อยละ 30 ตามเดิม นอกจากนี้ บมจ.ไอทีวี ยังต้องเสียค่าปรับจากการผิดสัญญาสัมปทาน จากการเปลี่ยนแปลงผังรายการที่ไม่เป็นไปตามสัญญาสัมปทาน คิดเป็นร้อยละ 10 ของค่าสัมปทานในแต่ละปี คิดเป็นรายวัน วันละ 100 ล้านบาท นับตั้งแต่เริ่มมีการปรับผังรายการ รวมระยะเวลา 2 ปี

ต่อมา14 ธันวาคม พ.ศ. 2549 นายจุลยุทธ หิรัณยะวสิต ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ประกาศให้ บมจ.ไอทีวี ชำระค่าสัมปทานที่ค้างอยู่ จำนวนทั้งสิ้น 2,210 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 15 เป็นจำนวนเงินรวม 464 ล้าน 5 แสนบาท มาชำระกับ สปน.ภายใน 45 วัน และให้ชำระค่าปรับ กรณีทำผิดสัญญาเรื่องปรับผังรายการ อีกกว่า 97,760 ล้านบาท  ซึ่งเมื่อ บมจ.     ไอทีวี ไม่สามารถจ่ายค่าสัมปทานและคำเสียหายดังกล่าวให้กับ สปน.ได้   ที่สุดแล้ว ในวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2550 คณะรัฐมนตรีจึงมีมติให้ยกเลิกสัญญาสัมปทานจัดตั้งสถานีโทรทัศน์เสรี ระหว่าง สปน.กับ บมจ.ไอทีวี และสั่งให้ยุติการออกอากาศ สถานีโทรทัศน์ไอทีวี ในวันเดียวกัน เมื่อเวลา 24.00 น(จนเกิดปรากฎการณ์ “ทีวีจอดำ”)

จึงสรุปได้ว่า จุดจบของทีวีเสรีช่องนี้ เกิดขึ้นเพราะการเข้าครอบงำของกลุ่มทุนการเมือง ที่เข้ามาแล้วทำผิดเงื่อนไขการให้สัมปทาน รวมทั้งผิดต่อเจตนารมณ์การเป็นทีวีเสรี  แต่ก็ยังมีพวกยอมรับความจริงไม่ได้ กล่าวหาว่าเป็นเพราะการรัฐประหารบ้าง  เพราะเอ็นจีโอสายอำมาตย์บ้าง (รวมทั้งตัวผมเวลานั้น ที่สวมเสื้อต่อต้าน คมช. อยู่  และมองอะไรที่เกิดขึ้นในยุครัฐบาล คมช. เป็นเรื่องเลวร้ายไปเสียหมด)

ต่อมาภายหลัง  สถานีโทรทัศน์ UHF ช่องนี้  ได้ฟื้นคืนชีพใหม่  โดยการจัดตั้งให้เป็น “ทีวีสาธารณะ” ซึ่งมีสถานะที่เปลี่ยนไปจากเดิมคือ  เป็นสถานีโทรทัศน์ที่กำกับดูแลโดย “องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย” ซึ่งเป็นองค์กรจัดตั้งตามกฎหมาย มีความเป็นอิสระจากอำนาจรัฐ  กำหนดทิศทางโดยคณะกรรมการนโยบายที่มาจากการสรรหาโดยภาคประชาสังคม  มีงบประมาณจากภาษีสุราและยาสูบ  อิสระจากอำนาจทุนเพราะไม่ต้องพึ่งรายได้จากงบค่าเวลาโฆษณา  รวมทั้งมีการติดตามตรวจสอบการทำงานโดย “สภาผู้รับชมและรับฟังรายการ” ที่มีผู้แทนจากภาคประชาสังคมสายงานต่างๆ 

จากผลงานที่ผ่านมา 4 ปี ของ “ทีวีไทย ทีวีสาธารณะ” มีสิ่งที่ผมต้องยอมรับกันตรงๆ แม้ว่าโดยส่วนตัวผมเอง จะค่อนข้างได้รับเกียรติให้ไปร่วมเป็นวิทยากรในรายการของช่อง “สถานีโทรทัศน์แห่งชาติ”(สทท.11 เดิม)บ่อยกว่าช่อง            ทีวีไทย   แต่สิ่งหนึ่งที่ทั้งช่องสถานีโทรทัศน์แห่งชาติ และช่องทีวีอื่นๆทำไม่ได้อย่างทีวีไทย  คือการที่ทีวีไทยวันนี้ ไม่เพียงถือว่าเป็นทีวีที่ให้ความรู้ ข่าวสารสาระที่เป็นประโยชน์ ในรูปแบบที่สร้างสรรค์และฉีกกรอบเดิมๆเท่านั้น  แต่ยังถือได้ว่าเป็นทีวีที่เป็นกระบอกเสียงให้กับประชาชน  เป็นสื่อแทนความทุกข์ยากในมุมมืดของสังคม  และเป็นสื่อที่ตีแผ่ความจริงในสังคมได้อย่างถึงลูกถึงคน ตรงไปตรงมา

ทั้งรายการข่าว  และรายการสัมภาษณ์ต่างๆ สามารถหยิบยกประเด็นต่างๆในสังคมมานำเสนอได้อย่างรอบด้าน  และในความรู้สึกของผมที่ผูกพันกับแวดวงขบวนการสิทธิมนุษยชน  ผมต้องยอมรับเลยว่าช่องนี้มีรายการดีๆที่ผมไม่คิดว่าจะหาดูได้ในฟรีทีวีหลัก 5 ช่องได้  อย่างรายการ “สิทธิวิวาทะ”  และ “เวทีสาธารณะ” ที่ผมชอบในการเป็นทีวีสิทธิมนุษยชนที่หาดูได้ยากมาก  และดูแล้วรู้สึกว่า ไม่เป็นเพียงรายการที่เราจะฟังคนพูด แต่เราฟังแล้วได้คิด ได้ตระหนักต่อปัญหาสังคมที่รายการนำเสนอจนเรารู้สึกว่า ปัญหาสิทธิมนุษยชนที่เกิดขึ้นในมุมต่างๆของสังคม เป็นปัญหาร่วมของพวกเราทุกคนในสังคม

หรือแม้แต่รายการละครอย่าง “หมอหงวน…แสงดาวแห่งศรัทธา”  และ “โรงงานสำราญใจ” ก็ยังเป็นละครที่สามารถให้ปัญญาแก่สังคมได้อย่างดียิ่ง (ขออภัยที่ผมอาจไม่ได้กล่าวถึงอีกหลายรายการดีๆในช่องนี้)

และที่ต้องเรียกว่า  เป็นความเหนือชั้นยิ่งสำหรับทีวีไทย  คือการที่ TPBS สามารถทำให้ทีวีไทยเป็นของประชาชนได้อย่างแท้จริง  กับการที่ส่วนงาน “สำนักทุนทางสังคม” สามารถเป็นที่พึ่งให้กับประชาชนในยามวิกฤตของประเทศ  ไม่ว่าจะเป็นช่วงวิกฤตการเมืองปี 2553  ที่TPBSได้มีส่วนในการระดมเครือข่ายภาคประชาสังคมกลุ่มทำงานประเด็นปัญหาต่างๆ รวมทั้งขบวนการการเมืองที่มีความขัดแย้งกันสุดขั้ว มาร่วมกันคิดหาทางออกให้กับประเทศไทยที่กำลังมีความขัดแย้งรุนแรงสุดๆ ซึ่งจะบอกว่าเป็นก้าวแรกแห่งการ “ปฏิรูปประเทศไทย” ในเวลาต่อมาที่เป็นรูปธรรม ก็คงไม่ผิด 

นอกจากนี้ในวิกฤตอุทกภัยเมื่อปลายปี 2553  ก็ต้องยอมรับว่า TPBS เป็นฟันเฟืองสำคัญที่ทำให้เกิดการรวมกันของขบวนการภาคประชาชนทั้งเอ็นจีโอสายงานต่างๆ  กลุ่มธุรกิจเพื่อสังคม สามารถมาร่วมกันคิดจนเกิดการปฏิรูปแนวทางบริหารจัดการภัยพิบัติทางธรรมชาติโดยภาคประชาชน ได้อย่างเป็นรูปธรรมเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์จริงๆ  และในปี2554  TPBS ก็ได้เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้เกิด “ศูนย์ประสานงานเสียงประชาชน” และทำให้การเลือกตั้งในปีนี้  มีความหมายมากกว่าแค่การไปหย่อนบัตรเลือกตั้ง  แต่ทำให้สังคมได้ตระหนักถึงความสำคัญของการเลือกตั้งที่ประชาชนควรมีส่วนเป็น “เจ้าของนโยบายสาธารณะ”ของประเทศด้วย

สรุปแล้ว  ทีวีไทยวันนี้ได้ทำให้ประชาชนอย่างผม  ได้รู้จักสื่อสารมวลชนที่เป็น “สื่อของมวลชน”  ที่ทำได้มากกว่าแค่การเป็นสื่อ  แต่ยังสามารถเป็นผู้ระดมทุนทางสังคมให้เกิดพลังปัญญา พลังองค์ความรู้ ที่จะร่วมกันปฏิรูปสังคมได้อย่างเป็นรูปธรรมที่ก้าวข้ามออกจากแค่ในจอทีวีหรือลำโพงวิทยุ

ผมจึงขอเป็นประชาชนหนึ่งเสียง  ที่อยากเรียกร้องให้ภาคประชาสังคมทุกเครือข่าย และปวงชนชาวไทยผู้เป็นเจ้าของประเทศตัวจริง และโดยเฉพาะพี่น้องประชาชนทุกคนที่มีส่วนร่วมในเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ 2535 รวมทั้งวิกฤตการเมือง วิกฤตสังคมต่างๆ ควรออกมาแสดงพลังร่วมกันปกป้ององค์กรTPBS และสถานีโทรทัศน์ทีวีไทยให้เป็นของประชาชน  ทีวีช่องนี้ต้องเป็นของประชาชนตลอดไป

พวกเราต้องไม่ยอมและยอมไม่ได้อย่างเด็ดขาด ที่จะให้ทีวีช่องนี้ที่แลกมาด้วยเลือดเนื้อ จิตวิญญาณประชาชน  และเป็นทีวีที่เป็นส่วนสำคัญในการต่อสู้เพื่อความเป็นธรรมของสังคม  จักต้องถูกกระทำย่ำยีให้หายไป หรือกลับไปเป็นสื่อใต้อาณัติของกลุ่มทุนการเมือง หรือกลุ่มชั่วร้ายใดๆในสังคมอีกต่อไป

                วัฒนธรรมและประเพณีที่เกี่ยวข้องกับชีวิต หมายถึงวัฒนธรรมและประเพณีที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มคนข้ามแดนจากประเทศพม่าตั้งแต่เกิดจนกระทั่งตาย ภายในแคมป์แรงงานข้ามชาติ พื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งกลุ่มคนข้ามแดนจากประเทศพม่าบางคนเกิดและเติบโตที่ประเทศไทย บางคนหลบหนีมากับครอบครัว บางคนมาใช้ชีวิตเป็นแรงงานในไทยจนกระทั่งเสียชีวิต ฯลฯ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงพัฒนาการและการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตของตน เพื่อให้อยู่ร่วมกับสังคมได้ โดยที่ยังคงรักษาอัตลักษณ์ของตนเองไว้ ไม่ว่าจะเป็น

                การเกิด แต่เดิมมีการคลอดลูกกันเองภายในแคมป์ เพราะกลัวทั้งหมอ และตำรวจทั้งที่เข้าเมืองมาอย่างถูกกฎหมายและผิดกฎหมาย แต่ปัจจุบันแรงงานข้ามส่วนนิยมที่จะไปคลอดลูกในสถานพยาบาลของภาครัฐ เพราะมีความปลอดภัยกว่า อีกทั้งบุตรที่เกิดมาก็จะได้รับเอกสารการเกิด คือหนังสือรับรองการเกิด และได้รับคำแนะนำที่ดีในการเลี้ยงดูบุตรให้ถูกวิธี ถูกสุขลักษณะ เมื่อเด็กครบที่จะฉีดวัคซีน ผู้ปกครองกลุ่มคนข้ามแดนจากประเทศพม่าก็จะพาบุตรหลานของตนไปรับวัคซีนที่สถานีอนามัยใกล้แคมป์ แม้ว่าจะต้องเสียค่าใช้จ่ายเต็มราคาทุกครั้งก็ตาม

                การบวช ของกลุ่มคนข้ามแดนมีหลายประเภทด้วยกัน แต่ประเพณีการบวชที่พบเห็นได้ชัดเจน คือประเพณีปอยส่างลอง ซึ่งถือว่ามีความสำคัญและมีความโดดเด่นเป็นอย่างมาก โดยที่เด็กและเยาวชนกลุ่มคนข้ามแดนจากประเทศพม่า โดยเฉพาะกลุ่มคนที่มาจากรัฐฉานและเรียกตัวเองว่า “ไทใหญ่” หรือ “ไต” เมื่อถึงเวลาก็จะมีการบวชเณร และเชื่อว่าการบวชเณรหรือการเข้าร่วมประเพณีปอยส่างลองนั้นจะได้รับบุญมาก เมื่อได้บวชก็จะถือว่า ไม่เป็นคนดิบอีกต่อไป คือเป็นผู้อยู่ภายใต้พุทธศาสนานั่นเอง พิธีกรรมต่างๆกลุ่มวัฒนธรรมไทใหญ่ได้ร่วมกับองค์กรเอกชนและภาครัฐ เป็นผู้จัดงาน โดยที่กลุ่มวัฒนธรรมไทใหญ่เป็นผู้จัดงานหลักและประสานงานให้ และมีพ่อแม่ญาติพี่น้องของคนที่จะเข้าพิธีบวชจะร่วมกันจัดขึ้น ตลอดระยะเวลาก่อนเข้าพิธีกรรมบวชเณรประมาณ 3-7 วัน ผู้เป็นพ่อแม่และญาติจะคอยดูแล

                ส่วนเรื่องของอาหารการกินภายในงานทุกคนจะช่วยกันทำ เป็นอาหารพื้นเมืองของคนไทใหญ่ ซึ่งมีความเชื่อในเรื่องของการเป็นสิริมงคล เช่น แกงผักกุ่ม น้ำพริกอุก เป็นต้น และในวันสุดท้ายก็จะมีการแห่ปอยส่างลองและเข้าพิธีทางพระพุทธศาสนาเพื่อทำการบวชเณร การแห่ปอยส่างลองของกลุ่มคนข้ามแดนมีความรื่นเริงสนุกสนาน ผู้ที่เป็นส่างลองจะแต่งหน้าแต่งตัวที่สวยงามนั่งบนบ่าหรืขี่คอโยกย้ายไปตามจังหวะดนตรีพื้นเมือง เสียงกอง ฉาบ ฉิ่ง ฆ้อง ที่ทุกคนต่างร่วมด้วยช่วยกัน ก่อนเข้าไปในอุโบสถเพื่อประกอบพิธีกรรม เมื่อพิธีกรรมเสร็จสิ้น จากนั้นก็จะให้เณรอยู่ที่วัดเป็นเวลา 3-7 วันเพื่อให้เณรได้รับใช้พระพุทธศาสนาและศึกษาพระพุทธศาสนาอย่างเต็มที่

                เมื่อเข้าไปเรียนรู้และร่วมกิจกรรมปอยส่างลอง เมื่อสัมภาษณ์กลุ่มคนข้ามแดนจากประเทศพม่า ในเรื่องของการดำเนินวิถีชีวิตตามแบบอัตลักษณ์และเอกลักษณ์ของตน ทำให้ทราบว่า กลุ่มคนข้ามแดนจากประเทศพม่าบางกลุ่มไม่กล้าที่จะเข้าไปร่วมประเพณี เพราะกลัวว่าเจ้าหน้าที่จะเข้าไปจับกุม กลัวตำรวจ แม้จะรู้ว่าได้กุศลมาก แต่ถ้าถูกจับขึ้นมาก็ไม่คุ้ม นอกเสียจากว่าจำเป็นต้องไปจริงๆ เพราะเป็นลูกหลาน ญาติพี่น้องของเรา ถ้าไม่ไปอาจจะโดนตัดญาติได้ แต่สำหรับบางคนก็จะพาลูกหลานกลับไปบ้าน(รัฐฉาน ประเทศพม่า) เพื่อทำพิธีปอยส่างลอง เพื่อให้ญาติๆทางฝั่งพม่าได้รับบุญกุศลจากการบวชปอยส่างลองนี้ด้วย

                ที่สำคัญคือภายในงานรื่นเริงและงานบุญขนาดใหญ่ไม่มีการเสพของมึนเมา เมื่อสอบถามก็ได้รับคำตอบว่ามีการออกกฎไม่ให้ดื่ม เพราะการดื่มสุราอาจนำมาซึ่งการทะเลาะวิวาท เมื่อเกิดการทะเลาะวิวาททางเจ้าหน้าที่ตำรวจอาจจะเข้ามา ทำให้งานบุญต้องหยุดชะงักลง และถือว่าบาปมาก

                การแต่งงาน ส่วนใหญ่กลุ่มคนข้ามแดนที่มาอาศัยอยู่ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ล้วนแล้วแต่มีครอบครัวด้วยกันทั้งสิ้น ซึ่งถ้าวัยหนุ่มสาวที่ที่ยังโสดก็มักจะเลือกคู่ครองที่มีกลุ่มชาติพันธุ์เดียวกัน แต่ก็มีหลายคู่ที่แต่งงานกับกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ถ้าได้แต่งกับคนที่มีเชื้อสายไทย ถ้ามีลูกด้วยกัน ลูกที่เกิดออกมาก็จะมีสัญชาติไทยโดยทันที ส่วนพิธีแต่งงานนั้นส่วนใหญ่จะเดินทางกลับไปทำพิธียังบ้านเกิดของตนเอง เพราะอย่างน้อยญาติพี่น้องก็จะได้ร่วมเฉลิมฉลองภายในงานด้วย                                         

                การตาย หากมีการตายขึ้น ก็จะมีการจัดพิธีศพตามแบบศาสนาพุทธทั่วไป แล้วเก็บกระดูกบรรจุอัฐิไปบำเพ็ญกุศลยังบ้านเกิดของผู้ตาย

                นอกจากนี้ยังมีวัฒนธรรมและประเพณีประจำปีที่พบได้เห็นในจังหวัดเชียงใหม่ ยกตัวอย่างประเพณีปีใหม่ไต ซึ่งปีใหม่ไตถือเป็นอัตลักษณ์อย่างหนึ่งของกลุ่มคนข้ามแดนจากประเทศพม่า โดยเฉพาะกลุ่มคนที่มาจากรัฐฉาน ซึ่งขนมสำหรับต้อนรับปีใหม่และฉลองแขกได้แก่ “ข้าวต้มแหลม” ที่ถือว่าเป็นขนมมงคล มีความหมาย การสร้างความสามัคคีเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน เสมือนเมล็ดข้าวเหนียวและงาที่ตำบดละเอียดเป็นกลุ่มก้อนอันเดียวกัน และภายในงานจะมีการเฉลิมฉลองมีกิจกรรมการแสดงประจำชาติ เพื่อให้คนที่ร่วมภายในงานรู้สึกเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน มีความรู้สึกเป็นชาติเดียวกัน

                แม้ว่าการแสดงออกทางวัฒนธรรมจะสามารถบ่งบอกถึงอัตลักษณ์ และเอกลักษณ์ของตนเองได้ ซึ่งพื้นที่ในการแสดงออกก็เป็นสิ่งสำคัญ เพราะวัฒนธรรมจะต้องมีการปรับเปลี่ยนเพื่อให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของคนในแต่ละพื้นที่ ดังเช่นการแสดงออกทางวัฒนธรรมหรือวิถีชีวิตที่กลุ่มคนข้ามแดนจากประเทศพม่าในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ หรือ “คนไทใหญ่” แม้จะไม่ได้เป็นไปตามความต้องการ หรือความพึงพอใจของชนกลุ่มมากนัก แต่การปรับตัวเองให้อยู่รอดในสังคมใหม่ได้อย่างกลมกลืนในยามที่พลัดถิ่นเป็นแนวทางที่สำคัญและจำเป็นต่อความอยู่รอดมากกว่านั่นเอง

Email : ccw@hotmail.co.th

หาดแสงจันทร์ เป็นชายหาดที่ตั้งอยู่ในเมืองระยอง อยู่ระหว่างมาบตาพุดและบริษัท IRPC ซึ่งสามารถที่จะพูดได้ว่า เป็นชายหาดที่สวยงามแห่งหนึ่งในจังหวัดระยอง ในสมัยก่อนนั้นนอกจากจะเป็นที่ตั้งของหมู่บ้านชาวประมง ที่ขยายตัวมาจากปากน้ำเมืองระยองแล้ว ยังมีผู้คนมากมายทั้งจากท้องถิ่นเองและนักท่องเที่ยวผู้มาเยือน ได้ใช้ประโยชน์ในด้านสันทนาการ แต่ปัจจุบันชายหาดแห่งนี้ได้เปลี่ยนแปลงสภาพไปแล้ว โดยชายหาดแห่งนี้ไม่สามารถใช้ประโยชน์ดังกล่าวได้ ซึ่งผู้เขียนเองได้สังเกตเห็นถึงการเปลี่ยนแปลงสภาพดังกล่าว ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

การกัดเซาะชายหาดนั้นเป็นภัยธรรมชาติอย่างหนึ่ง ถ้าจะพูดกันจริงๆ แล้ว ปัญหาการกัดเซาะชายหาดนี้ได้เกิดขึ้นทั่วโลก เนื่องจากเป็นวัฏจักรทางธรรมชาติ แต่อย่างไรก็ตามผลกระทบที่เกิดจากวัฏจักรนี้เกิดขึ้นช้ามาก เนื่องจากกระบวนการกัดเซาะชายหาดของคลื่น-ลมตามธรรมชาตินั้น จะมีการนำทรายจากใต้ท้องทะเลขึ้นมาแทนที่ด้วย เปรียบเสมือนเป็นการเสริมและทดแทนของธรรมชาติ

การกัดเซาะชายหาด จะรุนแรงมากเพียงใดนั้น ขึ้นอยู่กับสภาพทางกายภาพและภูมิศาสตร์ของชายหาดนั้นๆ เอง ไม่ว่าจะเป็นปัจจัยด้านองศาความชันของชายหาด ปริมาณปะการังและหญ้าทะเลในบริเวณนั้น แต่ก็ยังมีอีกปัจจัยหนึ่ง ที่ทำให้ระดับความรุนแรงของการกัดเซาะชายหาดเพิ่มขึ้นและเร็วขึ้น ปัจจัยนั้นก็คือกิจกรรมของมนุษย์ที่อยู่ในบริเวณนั้นนั่นเอง โดยที่มนุษย์เหล่านั้นไม่รู้ตัวและคาดไม่ถึงว่า กิจกรรมที่ทำนั้นจะส่งผลกระทบต่อชายหาดรุนแรงถึงเพียงใด

หาด แสงจันทร์แห่งนี้ ได้เปลี่ยนแปลงสภาพไปเมื่อมีการถมทะเลสร้างท่าเรือน้ำลึกของนิคมฯ มาบตาพุดและท่าเรือของบริษัท IRPC ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงภูมิศาสตร์ชายฝั่งทะเลนี้ ทำให้กระแสคลื่นและลมเปลี่ยนแปลงทิศทาง มุ่งโจมตีชายหาดแห่งนี้อย่างรุนแรง การกัดเซาะของน้ำทะเลได้รุกเข้ามาถึงถนนเลียบชายหาด ส่งผลให้ถนนดังกล่าวเกิดความเสียหาย และมีแนวโน้มว่าบ้านเรือนของประชาชนจะถูกผลกระทบจากการกัดเซาะด้วย ทางราชการที่เกี่ยวข้องจึงต้องสร้างถนนใหม่ให้ถอยร่นเข้ามา และมีการก่อสร้างเขื่อนเพื่อป้องกันคลื่นน้ำทะเลกัดเซาะชายหาด

สาเหตุที่แท้จริงในการที่ทำให้ชายหาดแห่งนี้เปลี่ยนสภาพไป สามารถที่จะสรุปได้ว่าเกิดจากการพัฒนาเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมนั่นเอง ถึงแม้ว่าการพัฒนาดังกล่าวเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับประเทศ ที่จะสามารถดึงเงินลงทุนจากทั้งในประเทศและต่างประเทศ เข้ามาเสริมเศรษฐกิจ แต่ความผิดพลาดของรัฐ ที่มองเห็นแต่ตัวเลข GDP เพียงอย่างเดียว ไม่ได้มองถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นอย่างรอบด้าน อีกทั้งขาดการวางแผนในการแก้ปัญหาที่ดีและรอบครอบนั้น เป็นอันตรายต่อการพัฒนาเป็นอย่างยิ่ง

อีกประเด็นหนึ่งก็คือ สภาพพื้นที่ภูมิศาสตร์ชายฝั่งของแต่ละพื้นที่แตกต่างกัน ดังนั้นวิธีการแก้ไขปัญหาของแต่ละพื้นที่จึงต้องแตกต่างกันไปด้วย เมื่อผู้รับผิดชอบขาดความรู้ ความเข้าใจถึงสภาพการณ์ แล้วนำแบบอย่างการแก้ไขปัญหาของต่างพื้นที่เข้ามา จึงทำให้การแก้ไขปัญหาไม่มีประสิทธิผล อีกทั้งยังจะทำให้เกิดปัญหาอื่นๆ ตามมาอย่างมากมาย

นี่จึงเป็นบทเรียนหนึ่งที่สอนว่า การที่มนุษย์เข้าไปแทรกแทรงธรรมชาติอย่างเกินพอดี ทั้งๆ ที่ไม่มีแผนแม่บทรองรับปัญหาที่จะเกิดขึ้น จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างของระบบนิเวศ และภูมิศาสตร์อย่างรุนแรง ผลกระทบที่เกิดขึ้นคงหนีไม่พ้นมนุษย์ที่จะต้องรับไป และไม่สามารถที่จะหลีกเลี่ยงได้

ดอกผลคนตาบอด กระป๋องกระแป๋ง

งอกรากเป็นแก้งก๊ก เกาะอกหลัง

ดั้นด้นผลผลิตติดตาชั่ง

ร้องเพลงเศษสตังส์ดังหล่นร่วง

นำหน้าคนตาดี ตีไม้เท้า

เคาะเงาสะเทือนฟ้าสะท้านสรวง

ก้าวไปกับมืดบอดตลอดดวง

พาทุกการตักตวง จ้วงทำนอง

ร่วงหล่น ร่วงหล่น เสียงดนตรี

กระทบสังกะสีก้นกระป๋อง

หล่นร่วง หล่นร่วง เงินต่างทอง

ค่าของคนร้องเพลง ใครขอทาน !

                ลำโพงน้อยห้อยคอสร้อยสายไมค์

ประจุถ่านไฟฝันให้ขันขาน

มีความลับเหลือเฟือเนื้อวิญญาณ

ลึกลับโลกกลับด้าน ชำนาญคิด

                ธรรมชาติเกิดมาแล้วตาบอด

ทอดยอดปลายไม้เท้าธุรกิจ

เป็นเครือข่ายระโยง โกงชีวิต

ร้องเพลงหยอดยาพิษ รักษาตา

                แต่ละคู่ละคู่ ดั่งคู่รัก

เกาะแผ่นหลังผลักย้ายทั้งซ้ายขวา

ย้อนกลับทางตาบอดตลอดมา

ล้วนคอกคับขังคา คุกไม้เท้า

…..

สิงหา  สัตยนนท์

๒๒ สิงหาคม ๒๕๕๔

ระหว่างอยู่ในร้านลาบอีสาน หน้าโรงงานอุตสาหรรม จ.ชลบุรี 

มีคนตาบอดเดินร้องเพลงขอทานเข้ามาในร้านคู่แล้วคู่เล่า ผู้ที่อยู่ข้างหลังเป็นคนตาดีรอบๆเอวจะมีกระเป๋าหนังใส่เงิน

ผมนั่งดูและพูดคุยกับเพื่อนเรื่องของการทำธุรกิจบนชีวิตของคนตาบอด ดูกี่ทีกี่ที่ก็ไม่ใช่คู่รัก !