เปิดปม !! ใครปล้นก๊าซอ่าวไทย ?…

ประเด็นปัญหาที่คุร้อนขึ้นมาเป็นระยะๆ ท้าทายทุกรัฐบาลเพราะเป็นหนึ่งในสาเหตุของปัญหาต่างๆ ในเวลานี้ คงหนีไม่พ้นปัญหาเรื่อง ราคาพลังงานที่นับวันยิ่งพุ่งขึ้นชนิดเบรคไม่หยุดฉุดไม่อยู่ ทำให้ราคาต้นทุนสินค้าอื่นๆ โดยเฉพาะสินค้าอุปโภคบริโภค ที่ทยอยขึ้นตาม ทีมงานไทยเอ็นจีโอจึงต้องเปิดปมเรื่องใหญ่แต่ใกล้ตัว ให้รับรู้อีกครั้ง เกี่ยวกับข้อมูลผลประโยชน์และความสูญเสียของประเทศชาติประชาชน นั้นอย่างไร เท่าไหร่ และมีเบื้องหน้าเบื้องหลังรวมถึงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับผลประโยชน์ รูปแบบกระบวนการกันอย่างไร โดยเฉพาะข้อเท็จจริงเกี่ยวกับก๊าซและน้ำมันในอ่าวไทย   นายประสิทธิ์ ไชยชมพู  นักวิชาการอิสระ ซึ่งติดตามเกาะติดเงื่อนปมขบวนการขุดเจาะทรัพยากรธรรมชาติในอ่าวไทยมาหลายปี กล่าวยืนยันว่า รัฐบาลไทย ทั้งพรรคเพื่อไทยและประชาธิปัตย์ ล้วนแต่พยายามเปิดเงื่อนโอกาสเชิงเสียเปรียบกับนายทุน แถมยังผลักรายได้ประเทศที่ ปตท.ดำเนินการไปเป็นของเอกชน และนอกจากนั้นยังมีโครงการฮุบผลประโยชน์ก๊าซแหล่งใหม่กับประเทศกัมพูชา ซึ่งสร้างความเสียหายมหาศาล  หรือจะเรียกว่า ขบวนการปล้นทรัพยากรธรรมชาติประเทศก็ไม่แปลก  นายประสิทธิ์ เผยจึงจุดเริ่มต้นขบวนการอย่างน่าสนใจ รวมถึงให้เหตุผลที่ต้องหันเกาะติด ตามข่าวและค้นคว้าข้อมูลมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ยุคสมัย พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร เป็นผู้นำรัฐบาล  เพราะอะไรด้วย “ความจริงผมติดตามเรื่องพลังงานบนบกด้วยนะ แต่ทางทะเลมีปัญหาสุ่มเสี่ยงมาก เพราะเขมรอ้างทับซ้อนเกินจริงมหาศาล ประมาณ 26,000 ตารางกิโลเมตร เลยชูประเด็นปล้นอ่าวไทยและมันจะเลียนแบบทับซ้อนทางทะเลไทยกับมาเลเซียที่ไทยเสียเปรียบด้วย ซึ่งจะมีผลกระทบรุนแรงแน่นอน เมื่อมีการขุดเจาะเต็มรูปแบบโดยเฉพาะจังหวัดติดทะเลด้านตะวันออกหรืออ่าวไทย                 ตามมาพร้อมๆ กับการเปิดประเด็นบนเวทีพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ที่เวทีสะพานชมัยมรุเชษฐ หน้าทำเนียบรัฐบาล เมื่อปี 2551 [...]

รายงานพิเศษ… ไม่มีปรองดองบนเส้นทางการปกป้องสิทธิชุมชน

ลองย้อนมอง กรณีโรงไฟฟ้าถ่านหิน ซึ่งเกิดปัญหามลพิษทางอากาศ ฝุ่นและควัน จากโรงไฟฟ้าถ่านหินลิกไนท์ที่ อ.แม่เมาะ ลำปาง พิษนั้นส่งผลทำให้สุขภาพคนในชุมชนล้มป่วย จนต้องอพยพย้ายหนี หลายครัวเรือนต้องย้านถิ่นฐานไปเลย และต่อมาก็มีการฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายลุกลามเป็นเรื่องการละเมิดสิทธิมนุษยชน  ชาวบ้านต่อสู้คดีกันมายาวนานจนถึงวันนี้  กรณี นิคมอุตสาหกรรม ซึ่งต้นแบบสำคัญแห่งแรกคือที่ นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด จ.ระยอง บัดนี้ ที่นั่น ชุมชนดั้งเดิมรายรอบย้ายหนีไปหมดแล้ว เพราะทนกลิ่นสารเคมี ฝุ่นและอากาศเป็นพิษ ไม่ไหวเช่นกัน สุขภาพชาวบ้านหลายคนเจ็บป่วยเรื้อรังเรื้อยมา สภาพสังคมฟอนเฟะจากคนที่มาอยู่แบบร้อยพ่อพันแม่ และเมื่อไม่มีวันที่ผ่านมาได้เกิดถังสารเคมีระเบิด มีทั้งบาดเจ็บล้มตาย อีกทั้งสารเคมีไหลปนเปื้อนสู่ทะเลอ่าวไทยอย่างน่าเป็นห่วง ที่สำคัญไม่ใช่ครั้งแรกเสียด้วย มาดู กรณีเหมืองแร่ ทั้งเหมืองตะกั่ว เหมืองสังกะสี เหมืองทอง เหมืองถ่านหิน หลายจังหวัดกำลังขุดเจาะ และทิ้งน้ำยาสกัดแร่ลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะ ก่อผลกระทบในระบบนิเวศไปทั่ว โดยเฉพาะกรณีเหมืองตะกั่วที่บ้านคลิตตี้ กาญจนบุรี กับเหมืองสังกะสีซึ่งปล่อยสารแคดเมี่ยมที่ บ้านแม่ต๋าว จ.ตาก สารพิษเหล่านี้ได้คร่าชีวิตชาวบ้านไม่น้อย ในระยะหลายปี ที่ผ่านมา และหลายต่อหลายก กรณีที่ส่งผลกระทบจากโครงการขนาดใหญ่ของรัฐ ในขณะที่คนตัวเล็กตัวน้อยไม่สามารถหาหรืออาศัยช่องทางใดเรียกร้อง อ้อนวอน และระงับยับยั้งได้ ในระยะเวลาเพียง 3 ทศวรรษเศษๆ ที่ประเทศไทยทะยานตัวเองขึ้นมาโดดเด่นทางเศรษฐกิจ [...]

“ต้นแบบชีวิตใหม่” หลังวิกฤติพลังงาน

ในสภาพที่ผู้คนในสังคมเริ่มเข้าใจปัญหาใหญ่ๆ ระดับโลกมากขึ้น โดยเฉพาะเกี่ยวกับความเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ภัยพิบัติ และผลกระทบโดยตรงต่อเศรษฐกิจ ปากท้อง ค่าครองชีพ แท้จริงเบื้องหลังต้นเหตุและเงื่อนไขสำคัญนั่นคือ ปัจจัยด้านพลังงาน ที่ซึ่งขับเคลื่อนสังคม ขับเคลื่อนเศรษฐกิจให้ก้าวเดินไปข้างหน้า กระนั้น แม้ว่าทุกคนพอจะรู้สาเหตุปัญหาและทางออกแต่น้อยคนนักที่คิดจะเริ่มต้นเปลี่ยนแปลงจริงจัง ว่าจะมีชีวิตอยู่อย่างไรในภาคหน้าถ้าโลกขาดแคลนพลังงานหลัก ทั้ง น้ำมัน ก๊าซ ถ่านหิน ซึ่งกำลังร่อยหรอและใกล้จะขาดแคลนลงทุกที  อาศรมพลังงาน เป็นองค์กรพัฒนาที่ริเริ่มศึกษา เสนอแนะองค์ความรู้แนวคิดใหม่เกี่ยวกับพลังงานทางเลือก ตั้งแต่ยุคเผยแพร่เทคโนโลยีชาวบ้าน มาจนถึงนำเสนอต้นแบบวิถีชีวิต วิถีชุมชนประหยัดพลังงาน อาจารย์ชาญชัย ลิมปิยากร ผู้อำนวยการอาศรมพลังงาน สมาคมเทคโนโลยีที่เหมาะสม หนึ่งในผู้บุกเบิกพัฒนาองค์ความรู้ใหม่ๆ ให้สังคมเกี่ยวกับพลังงานท้องถิ่นและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งปัจจุบันแม้ว่าการพัฒนาพลังงานกำลังกลายมาเป็นโจทก์ใหม่สร้างความขัดแย้งในสังคม ในชุมชนเนื่องจากการก่อสร้างโครงการผลิตพลังงานแทบทุกรูปแบบมักก่อให้เกิดผลกระทบหลายด้านต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม อ.ชาญชัย ได้เปิดเผยมุมมองว่า ความพยายามบอกกล่าวกับสังคม กับภาครัฐมานานหลายสิบปีนั้น ถึงที่สุดกลับไม่ก่อประโยชน์ใดๆ ที่เป็นรูปธรรมเนื่องจากสังคมยังยอมรับและหลงติดกับความสะดวกสบาย ไหลตามโอกาสทางเศรษฐกิจ ชินกับการใช้พลังงานแบบฟุ่มเฟือย การเคลื่อนไหวคัดค้าน เสนอแนะกดดันไปจนถึงระดับรัฐบาล ล้วนแต่ไม่มีทางชนะเพราะประชาชนไม่เลือก ดังนั้น หากจะให้ประชาชน ชุมชน เกิดความคิดปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ปัญหาพลังงานต้องเข้าสู่ภาวะวิกฤติ เท่านั้น ทำให้ อ.ชาญชัย ลดบทบาทงานเคลื่อนไหวสร้างกระแสสาธารณะมาเป็นงานค้นคว้าพัฒนาต้นแบบชีวิตที่ประหยัดและใช้พลังงานทางเลือก “ผมไม่ได้เข้าไปอยู่ในวงการเชิงนโยบายมากเท่าไหร่หรอกนะครับ ทำให้ไม่ได้ติดตามข่าวสารงานพัฒนา [...]

ร้องกรมพลาธิการคืนสิทธิชุมชนริมคลองพระโขนง

ชุมชนริมคลองพระโขนง ซึ่งตั้งอยู่บริเวณรอบข้างและด้านหลังองค์การฟอกหนัง ในอดีตได้แบ่งพื้นที่ส่วนหนึ่งซึ่งเป็นบ่อน้ำร้างให้พนักงานเช่าปลูกบ้านพักอาศัย มีประชากรอยู่อาศัยประมาณ 2500  คน 100 กว่าครัวเรือนบนเนื้อที่ 67 ไร่  โดยแต่เดิมเป็นที่ดินของการท่าเรือแห่งประเทศไทย แต่ได้มอบให้องค์การฟอกหนังใช้ก่อสร้างโรงงานและดำเนินการ ซึ่งต่อมาองค์การฟอกหนังได้แบ่งพื้นที่บางส่วนให้พนักงานเช่าอาศัยเรื่อยมา ตั้งแต่ก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2  ต่อมาเมื่อปี 2550 ได้มีพระราชกฤษฎีกา ยุบเลิกกิจการขององค์การฟอกหนัง และให้ผู้ชำระบัญชีเข้ามาจัดการทรัพย์สินและส่งมอบที่ดินให้แก่กรมพลาธิการซึ่งจะใช้ที่ดินต่อ แต่คงเพื่อให้ได้ผลโดยเร็วและปราศจากการต่อรอง เรียกร้อง ผู้ชำระบัญชีซึ่งเป็นหน่วยงานจากกระทรวงกลาโหมได้ดำเนินการฟ้องขับไล่ชาวบ้านหรืออดีตพนักงานองค์การฟอกหนังให้รื้อถอนบ้านเรือนออกไป นำมาซึ่งการลุกขึ้นต่อสู้ เรียกร้อง และแสดงสิทธิ์ ในฐานะประชาชน ชุมชนและความรับผิดชอบของรัฐที่เป็นนายจ้าง ซึ่งแม้ว่าเวลานี้หลายรายยังอยู่ในขั้นตอนศาลและกำลังจะถูกพิจารณาคดี แต่ความหวังของชาวริมคลองพระโขนงที่อยากจะให้สังคมรับรู้และร่วมแสดงพลังให้การเมืองแก้ไขปัญหาคืนสิทธิ์และชีวิตคนริมคลองพระโขนง   นายสัญชัย หอมจันทร์  อายุ 55 ปี ปัจจุบัน อาชีพรับจ้าง และเป็น สมาชิกชุมชนริมคลองพระโขนง เผยความในใจออกมาอีกครั้งหลังจากพยายามต่อสู้มาหลายปี เพื่อให้ได้ซึ่งสิทธิที่จะอยู่อาศัยและความเป็นธรรมจากรัฐ “ชาวบ้านที่นี่รู้สึกว่ามันถึงจุดที่สุดของแล้ว ถึงได้พากันลุกขึ้นต่อสู้ เพราะมันเดือดร้อนจริงๆ ตอนแรกนึกว่าจะไม่โดนไล่รื้อ เพราะเราอยู่มานาน เหมือนราชการ และก่อนยุบโรงงานเขาก็รับปากเราแล้วว่า พวกเราจะไม่เดือดร้อน เราให้ความเชื่อมั่นเชื่อใจผู้ใหญ่ที่พูด หมายถึงท่านปลัดกระทรวงกลาโหมท่านได้พูดไว้เมื่อปี 2550 ว่าเราจะได้ทำงาน จะได้อยู่ที่เดิม [...]

เผยทางออกเรื่องค้ามนุษย์ หลังเปิดประเทศอาเซียน…จากมุมมองนักพัฒนารุ่นใหม่

หลังจากมนุษย์ถูกปลดปล่อยให้พ้นไปจากยุคทาสที่แรงงานถูกกดขี่ มา เป็นไพร่ เป็นเสรีชน จนมาถึงยุคเสรีนิยมทุนนิยมภายใต้ระบอบประชาธิปไตย ที่มนุษย์กำหนดเจตจำนงตนเองได้ แต่มนุษย์ก็ยังไม่เคยไปพ้นจากบ่วงพันธนาการได้จริงๆ ยังคงถูกซื้อ ถูกกดขี่ ถูกทารุณ เอาเปรียบในรูปแบบต่างๆ  ซึ่งปัจจุบัน ในบางปัญหาเราเรียกมันว่า “การค้ามนุษย์”  ในยุคหลังการพัฒนา ทำให้เกิดประเทศร่ำรวยกับประเทศยากจนขึ้นมากมาย ซึ่งกลุ่มประเทศอันหลังนี้เองที่ปัจจุบันกำลังดิ้นรนให้อยู่รอดด้วยการส่งออกแรงงานหรือเพิกเฉยให้มีการอพยพออกไปขายแรงงาน ขายบริการ และขอทาน อย่งผิดกฎหมายกลายเป็นธุรกิจข้ามชาติ ที่ทำเงินเข้าประเทศมหาศาล โดยที่ไม่มีกฎหมายคอยควบคุมดูแล ในขณะที่ทศวรรษนี้ กำลังเข้าสู่ยุคเปิดประเทศตามนโยบายกลุ่มประเทศอาเซียน และประเทศไทย นับว่าเป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศที่มีความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจ มีการเติบโตของตลาดแรงงาน ตลาดซื้อขายบริการเนื้อสาวและขอทาน แม้ว่าจะใกล้ถึงวันเปิดประเทศตามนโยบายแล้วก็ตาม ประเทศต้นทางและปลายทาง ทั้งหลายกลับยังไม่มีกฎหมาย ข้อตกลง หรือมาตรการที่ดิพอจะคุ้มครองแรงงาน การเชื่อมระบบทะเบียนราษฎร์ การประสานความร่วมมือและร่วมงานกันอย่างจริงจังและมีประสิทธิภาพ นายเอกลักษณ์ หลุ่มชมแข หัวหน้าศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการค้ามนุษย์ มูลนิธิกระจกเงา  กรุงเทพฯ เผยกับทีมงานไทยเอ็นจีโอ เกี่ยวกับปัญหาการค้ามนุษย์หลังเปิดประเทศอาเซียนในไม่กี่ปีข้างหน้า ว่า เรากำลังจะเปิดประเทศเข้าหากันแต่เรามีกฎหมายและกลไกการดูแลแรงงานยังไม่ดีพอ ดังนั้นการเปิดประเทศเปิดตลาดเสรีแรงงานยิ่งจะทำให้แรงงานข้ามชาติถูกเอาเปรียบมากขึ้น                 “การเปิดเสรีอาเซียน อาจไม่มีผลกระทบแบบปัจจุบันทันด่วน เพราะขณะนี้ ความเป็นจริงก็คล้ายการเปิดเสรีอาเซียนแบบไม่เป็นทางการ กล่าวคือ มีการเคลื่อนย้ายแรงงานอย่างเสรีอยู่แล้ว สิ่งที่จะเป็นผลกระทบ คือ การเปิดเสรีด้านเศรษฐกิจ [...]